Η Σουηδική Βασιλική Ακαδημία Επιστημών αποφάσισε να απονείμει το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2026 στον Francis Halzen από το πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν των Ηνωμένων Πολιτειών.

Το βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2026 απονεμήθηκε «για τις καθοριστικές συνεισφορές του στο Παρατηρητήριο Νετρίνων IceCube και την ανακάλυψη νετρίνων υψηλής ενέργειας, αστροφυσικής προέλευσης».

Ο Francis Halzen έθεσε τα θεμέλια για ένα εντελώς νέο είδος αστρονομίας, περιγράφει η Σουηδική Βασιλική Ακαδημία Επιστημών.

Η ιδέα του ήταν να χρησιμοποιήσει τους παγετώνες στον Νότιο Πόλο για να συλλάβει τα μυστηριώδη σωματίδια που ονομάζονται νετρίνα. Το αποτέλεσμα ήταν το Παρατηρητήριο Νετρίνων IceCube, το οποίο μπορεί να εντοπίζει νετρίνα που προέρχονται από το απώτερο σύμπαν».

Νόμπελ Φυσικής 2026: Τι είναι τα νετρίνα

Το νετρίνο είναι ένα στοιχειώδες υποατομικό σωματίδιο, που ανήκει στην οικογένεια των λεπτονίων, και αποτελεί έναν από τους βασικούς δομικούς λίθους του σύμπαντος. Το όνομά του στα ιταλικά σημαίνει «μικρό ουδέτερο» και του το έδωσε ο αστροφυσικός Ενρίκο Φέρμι.

Είναι ηλεκτρικά ουδέτερο, γεγονός που σημαίνει ότι δεν αλληλεπιδρά με την ηλεκτρομαγνητική δύναμη. Παράλληλα, για δεκαετίες οι φυσικοί πίστευαν ότι δεν έχει καθόλου μάζα, αλλά σήμερα γνωρίζουμε ότι έχει μάζα, παρά ταύτα εξαιρετικά ελαφρύ (εκατομμύρια φορές μικρότερη από αυτή του ηλεκτρονίου).

Επειδή δεν έχει φορτίο και δεν αλληλεπιδρά μέσω της ισχυρής πυρηνικής δύναμης, αλληλεπιδρά με την ύλη μόνο μέσω της ασθενούς πυρηνικής δύναμης και της βαρύτητας. Αυτό του επιτρέπει να διαπερνά ολόκληρους πλανήτες χωρίς να εμποδίζεται ή να εκτρέπεται.

Τα νετρίνα είναι από τα πιο άφθονα σωματίδια στο σύμπαν και παράγονται από διάφορες φυσικές διεργασίας. Μάλιστα, οι πυρηνικές αντιδράσεις σύντηξης στον πυρήνα του Ήλιου παράγουν δισεκατομμύρια νετρίνα κάθε δευτερόλεπτο -περίπου 60 δισεκατομμύρια νετρίνα περνούν από κάθε τετραγωνικό εκατοστό του σώματός μας κάθε δευτερόλεπτο χωρίς να το καταλαβαίνουμε.

Πηγή: Lifo