Ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ ήταν στην πραγματικότητα μια «μαύρη Εβραία γυναίκα», σύμφωνα με ισχυρισμό που διατυπώνεται σε νέο βιβλίο, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στον ακαδημαϊκό και λογοτεχνικό κόσμο.

Στο βιβλίο The Real Shakespeare, η φεμινίστρια ιστορικός και απόφοιτος του London School of Economics, Ιρέν Κόσλετ, υποστηρίζει ότι ο πραγματικός δημιουργός του σαιξπηρικού έργου ήταν η ιστορική μορφή Εμίλια Μπασάνο.

Σύμφωνα με τη συγγραφέα, η Μπασάνο - ποιήτρια με διασυνδέσεις στην αυλή των Τυδόρ - έγραψε το σύνολο των έργων που αποδίδονται στον Σαίξπηρ χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο «Shakespeare». Όπως ισχυρίζεται, το έργο της στη συνέχεια «υφαρπάχθηκε» από τον Ουίλιαμ Σαίξπηρ από το Στράτφορντ-απόν-Έιβον, τον οποίο περιγράφει ως αγράμματο ή ελάχιστα μορφωμένο.

Η Κόσλετ υποστηρίζει ότι η εικόνα ενός «λευκού ανδρικού ιδιοφυούς δημιουργού» κρίθηκε ιστορικά προτιμότερη από την πραγματική ταυτότητα της Μπασάνο ως μαύρης γυναίκας συγγραφέα εβραϊκής καταγωγής.

Η Εμίλια Μπασάνο φέρεται να υπήρξε ερωμένη του Χένρι Κάρεϊ, πρώτου βαρόνου του Χάνσντον, ο οποίος ήταν Λόρδος Θαλαμηπόλος της βασίλισσας Ελισάβετ Α΄ και προστάτης του θεατρικού θιάσου Lord Chamberlain’s Men — του θιάσου που συνδέθηκε ιστορικά με τον Σαίξπηρ.

Ορισμένοι μελετητές θεωρούν επίσης ότι ενδέχεται να αποτέλεσε την έμπνευση για τη «Σκοτεινή Κυρία» που αναφέρεται στα σονέτα του Σαίξπηρ.

Κατά τη διάρκεια της ζωής του Σαίξπηρ, η πατρότητα των έργων του δεν αμφισβητήθηκε ποτέ, ενώ ο σύγχρονός του Μπεν Τζόνσον τον χαρακτήρισε «ιδιοφυΐα για όλες τις εποχές».

Ωστόσο, στο βιβλίο της, η Κόσλετ επαναφέρει τις αμφιβολίες, σημειώνοντας ότι οι ιστορικοί δεν έχουν καταφέρει - όπως γράφει - να εξηγήσουν πώς «ένας σχεδόν αγράμματος τοκογλύφος από το Στράτφορντ» απέκτησε τόσο υψηλό επίπεδο λόγιας παιδείας.

Αντίθετα, η ίδια υποστηρίζει ότι η Μπασάνο διέθετε τα απαραίτητα εφόδια χάρη στην «πολυπολιτισμική της ταυτότητα» ως Εβραία και Μουσουλμάνα (Μουρικής καταγωγής), με οικογενειακές ρίζες και στη Βενετία.

Η συγγραφέας υποστηρίζει ακόμη ότι «ο αγγλόφωνος κόσμος έχει μια μητέρα με πολυπολιτισμική ταυτότητα» και χαρακτηρίζει την Μπασάνο ως «μητέρα ενός πολιτισμού».

Αν και τα σωζόμενα πορτρέτα τη δείχνουν με ανοιχτόχρωμο δέρμα, το βιβλίο αναφέρει ότι αυτό ενδέχεται να οφείλεται σε εσκεμμένη αλλοίωση, ώστε να ανταποκρίνεται στα αισθητικά πρότυπα της εποχής.

Μιλώντας στην Telegraph, η Κόσλετ δήλωσε πως «αν ο Σαίξπηρ ήταν γυναίκα έγχρωμης καταγωγής, αυτό θα έφερνε στο προσκήνιο ζητήματα ειρήνης και δικαιοσύνης στην κοινωνία».

«Κι αν οι γυναίκες είχαν καθοριστικό και εξευγενιστικό ρόλο στην ιστορία, αλλά φιμώθηκαν, υποτιμήθηκαν και διαγράφηκαν από την κυρίαρχη αφήγηση;» διερωτήθηκε.

Δεν είναι η πρώτη φορά που διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι ο Σαίξπηρ ήταν γυναίκα. Το 2024, η Αμερικανίδα συγγραφέας Τζόντι Πίκουλτ είχε επίσης υποστηρίξει ότι η Εμίλια Μπασάνο ήταν η πραγματική δημιουργός των έργων, στο μυθιστόρημά της By Any Other Name, όπου αναφέρεται πως ο Σαίξπηρ «πουλούσε το όνομά του σε ανθρώπους που ήθελαν να κρύψουν την ταυτότητά τους ως συγγραφείς».

Παρά τους κατά καιρούς ισχυρισμούς, η συντριπτική πλειονότητα των μελετητών συμφωνεί ότι ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ γεννήθηκε το 1564 στο Στράτφορντ, γιος γαντοποιού, φοίτησε στο τοπικό σχολείο, παντρεύτηκε την Αν Χάθαγουεϊ και πέθανε το 1616 — σχεδόν τριάντα χρόνια πριν από τον θάνατο της Εμίλια Μπασάνο.


ΠΗΓΗ