Ο Sliman Mansour (Σλιμάν Μανσούρ), ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της σύγχρονης παλαιστινιακής τέχνης, πέθανε σε ηλικία 79 ετών στην Ανατολική Ιερουσαλήμ.

Ο εμβληματικός ζωγράφος, γλύπτης, συγγραφέας και σκιτσογράφος Sliman Mansour (Σλιμάν Μανσούρ) πέθανε στο νοσοκομείο Al-Makassed της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, όπου νοσηλευόταν το τελευταίο διάστημα. Το έργο του, βαθιά συνδεδεμένο με την παλαιστινιακή γη, την πολιτιστική κληρονομιά και τη συλλογική μνήμη, εξελίχθηκε σε διαχρονικό σύμβολο ταυτότητας και αντίστασης.

Γεννημένος το 1947 στη Μπιρζέιτ, κοντά στη Ραμάλα της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης, ο Μανσούρ αφιέρωσε μεγάλο μέρος της καλλιτεχνικής του πορείας στην αποτύπωση της σχέσης των Παλαιστινίων με τη γη τους και στη διατήρηση της ιστορίας και της συλλογικής τους μνήμης μέσα από την τέχνη.

Η τέχνη ως μορφή αντίστασης

Το έργο του άντλησε έμπνευση από σύμβολα βαθιά ριζωμένα στην παλαιστινιακή παράδοση και ιστορία. Στους πίνακές του εμφανίζονται συχνά η ζωή στα χωριά, οι Παλαιστίνιες γυναίκες, τα παραδοσιακά κεντήματα, αλλά και η ίδια η γη, ως κεντρικό στοιχείο της παλαιστινιακής ταυτότητας.

Ο ίδιος αντιμετώπιζε την τέχνη ως μια μορφή αντίστασης. Σε συνέντευξή του στο Anadolu Agency το 2024 είχε δηλώσει ότι μέσα από τη δουλειά του επιδίωκε να αναδεικνύει τη σύνδεση των Παλαιστινίων με τη γη τους, την αποφασιστικότητά τους να την προστατεύσουν, αλλά και την ομορφιά της Παλαιστίνης.

«Η Ιερουσαλήμ είναι το σύμβολο της Παλαιστίνης και ο Θόλος του Βράχου είναι το σύμβολο της Ιερουσαλήμ», είχε πει.

Κουβαλώντας το βάρος το κόσμου

Ανάμεσα στα πιο γνωστά έργα του βρίσκεται ο πίνακας «Η Καμήλα των Δεινών» (The Camel of Hardships), που φιλοτέχνησε το 1973.

Στο έργο απεικονίζεται ένας ηλικιωμένος Παλαιστίνιος, σκυφτός κάτω από ένα τεράστιο φορτίο που περιλαμβάνει την πόλη της Ιερουσαλήμ. Το φορτίο έχει το σχήμα ενός μεγάλου ματιού, στο εσωτερικό του οποίου δεσπόζει ο Θόλος του Βράχου.

Το έργο αναγνωρίστηκε διεθνώς και εξελίχθηκε σε καλλιτεχνικό αλλά και εθνικό σύμβολο, συμπυκνώνοντας με εμβληματικό τρόπο το βάρος της ιστορίας, της απώλειας και της προσφυγιάς.

Ο Μανσούρ συχνά προσωποποιούσε την ίδια την Παλαιστίνη μέσα από την εικόνα ενός κουρασμένου και μοναχικού ηλικιωμένου άνδρα. Παράλληλα, χρησιμοποιούσε επαναλαμβανόμενα σύμβολα, όπως την πορτοκαλιά για να αναφερθεί στη Νάκμπα του 1948, δηλαδή την «Καταστροφή», και την ελιά ως αναφορά στον πόλεμο του 1967.

Τα παραδοσιακά παλαιστινιακά κεντήματα, η αγροτική ζωή, οι γυναίκες και τα τοπία της πατρίδας αποτελούσαν επίσης σταθερά μοτίβα της εικαστικής του γλώσσας.

Ένας από τους διαμορφωτές της παλαιστινιακής εικαστικής ταυτότητας

Από τη δεκαετία του 1970, το έργο του Μανσούρ διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των οπτικών συμβόλων που συνδέθηκαν με τον παλαιστινιακό αγώνα.

Μέσα από τους πίνακες και τις άλλες καλλιτεχνικές του δημιουργίες, ο Μανσούρ κατέγραψε τη ζωή, τον εκτοπισμό, την απώλεια και την προσήλωση των Παλαιστινίων στη γη τους, μετατρέποντας την τέχνη σε μέσο διατήρησης της μνήμης και διεθνούς προβολής της παλαιστινιακής υπόθεσης.

Σπούδασε καλές τέχνες στην Ακαδημία Τεχνών και Σχεδιασμού Bezalel στην Ιερουσαλήμ, ενώ εργάστηκε και ως επαγγελματίας σκιτσογράφος.

Κατά τη διάρκεια της πολυετούς καριέρας του τιμήθηκε με σημαντικές διακρίσεις σε τοπικό και διεθνές επίπεδο, μεταξύ των οποίων το Βραβείο της Ρώμης, βραβείο της UNESCO, το Nile Award for Arab Creators (Βραβείο του Νείλου για Άραβες Δημιουργούς) και το Palestine Prize for Plastic Arts (Παλαιστινιακό Βραβείο Εικαστικών/Πλαστικών Τεχνών).

Παράλληλα με την προσωπική του καλλιτεχνική δημιουργία, δίδαξε τέχνη σε πολιτιστικούς φορείς και πανεπιστήμια της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης, μεταξύ άλλων στο Πανεπιστήμιο Al-Quds, συμβάλλοντας στην εκπαίδευση των επόμενων γενεών Παλαιστινίων καλλιτεχνών.

Μια ζωή γεμάτη ομορφιά, μνήμη και κληρονομιά

Ο θάνατος του Σλιμάν Μανσούρ αφήνει πίσω του ένα εκτεταμένο έργο που αποτελεί ταυτόχρονα καλλιτεχνική παρακαταθήκη και καταγραφή της παλαιστινιακής εμπειρίας.

«Το τελευταίο κεφάλαιο γράφτηκε», ανέφερε η οικογένειά του σε ανακοίνωσή της.

«Με καρδιές απερίγραπτα βαριές, μοιραζόμαστε μαζί σας τα νέα πως ο αγαπημένος μας πατέρας έφυγε από τη ζωή».

«Στον κόσμο αφήνει πίσω του μια ζωή γεμάτη ομορφιά, μνήμη και μια κληρονομιά που θα συνεχίσει να ζει μέσα από όλους εκείνους που άγγιξε».

«Στον κόσμο αφήνει πίσω του μια ζωή γεμάτη ομορφιά, μνήμη και μια κληρονομιά που θα συνεχίσει να ζει μέσα από όλους εκείνους που άγγιξε», ανέφερε η οικογένειά του.

ΠΗΓΗ