Η Iαπωνίδα καλλιτέχνιδα Γιαγιόι Κουσάμα απεβίωσε σε ηλικία 97 ετών, όπως επιβεβαίωσε η εταιρεία της.

Στην ανακοίνωση αναφερόταν: «Με βαθιά θλίψη... ανακοινώνουμε τον θάνατο της Γιαγιόι Κουσάμα σε νοσοκομείο του Τόκιο στις 14 Αυγούστου 2026, σε ηλικία 97 ετών».

«Καθ’ όλη τη διάρκεια μιας εξαιρετικής ζωής αφιερωμένης εξ ολοκλήρου στην καλλιτεχνική δημιουργία, η Κουσάμα είχε μια διεθνώς αναγνωρισμένη καριέρα ως πρωτοπόρος καλλιτέχνιδα της αβανγκάρντ, της οποίας η δημιουργική δραστηριότητα περιλάμβανε τις εικαστικές τέχνες, την performance, τη μυθοπλασία και την ποίηση», αναφερόταν στην ανακοίνωση.

Η Κουσάμα, η οποία ζούσε εθελοντικά σε ψυχιατρικό νοσοκομείο για δεκαετίες, ήταν γνωστή για την κατακόκκινη περούκα της και τα εκκεντρικά της πουά σύνολα.

«Συνέχισε να ζωγραφίζει μέχρι τις τελευταίες της μέρες, χωρίς ποτέ να αφήσει το πινέλο της, και συνέχισε την εξερεύνηση της αιώνιας αγάπης και της αιώνιας ψυχής».

«Θα προωθήσουμε τις επιθυμίες της Κουσάμα και, μέσω της τέχνης, θα συνεχίσουμε να προσφέρουμε ελπίδα και δύναμη για το μέλλον στους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο».

H καλλιτεχνική πορεία της Γιαγιόι Κουσάμα

Η Κουσάμα έγινε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες καλλιτέχνιδες στον κόσμο και ένα παγκόσμιο πολιτιστικό σύμβολο στα 80 και 90 της χρόνια, αφού είχε παραμεληθεί σε μεγάλο βαθμό για δεκαετίες.

Με αρνητική υποδοχή από την ανδροκρατούμενη καλλιτεχνική σκηνή της Νέας Υόρκης της δεκαετίας του 1960, η Κουσάμα προκάλεσε σάλο με τις εκθέσεις της που περιλάμβαναν φαλλικά γλυπτά, όπως έναν καναπέ από ύφασμα, και συχνές απεικονίσεις γυμνού.

Το 1965, το έργο της «Infinity Mirror Rooms», στο οποίο καθρέφτες και φώτα δημιουργούν χώρους που φαίνονται ατελείωτοι, προσέλκυσε εκατομμύρια επισκέπτες. Αργότερα, τα έργα της με τις βούλες και τις κολοκύθες έγιναν ιδιαίτερα περιζήτητα.

Δεν προσέλκυσε διεθνές ενδιαφέρον παρά μόνο δεκαετίες αργότερα, ενώ στη συνέχεια έγινε η πρώτη σόλο καλλιτέχνιδα της Ιαπωνίας που εκπροσώπησε τη χώρα της στη Μπιενάλε της Βενετίας του 1993.

Η θριαμβευτική επιτυχία της έκθεσης οδήγησε σε μια τεράστια αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο την υποδέχονταν τόσο στην Ιαπωνία όσο και στο εξωτερικό.

Ένας από τους πίνακές της πωλήθηκε για περίπου 10,5 εκατομμύρια δολάρια σε δημοπρασία το 2022.

Στη συνέχεια, το έργο της παρουσιάστηκε σε μεγάλα μουσεία και συνεργάστηκε με πολυτελείς μάρκες, όπως η Louis Vuitton.

Η συντηρητική οικογένεια της Κουσάμα

Η Κουσάμα γεννήθηκε το 1929 στην αγροτική επαρχιακή πόλη Ματσουμότο, που βρίσκεται στην κεντρική περιοχή Ναγκάνο της Ιαπωνίας.

Οι γονείς της δεν υποστήριξαν τις πρώτες της προσπάθειες να σπουδάσει ζωγραφική στο Κιότο.

Αργότερα της είπαν ότι η καλλιτεχνική της δραστηριότητα προκάλεσε μεγάλη ντροπή στην συντηρητική οικογένειά της. Ορισμένα μέσα του αμερικανικού Τύπου επέκριναν επίσης αυτό που θεωρούσαν ως ατέρμονη επιθυμία για δημοσιότητα.

Ο κόσμος, μαζί με τη γενέτειρά της, την Ιαπωνία, άλλαξε ριζικά την αντίληψή του για την Κουσάμα στα τελευταία χρόνια της ζωής της.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πυροδότησαν μια έκρηξη ενδιαφέροντος τα τελευταία χρόνια – με τα τολμηρά λουλουδάτα σχήματα και τις γυαλιστερές σφαίρες του μουσείου της να μετατρέπονται σε περιζήτητο φόντο για φωτογραφίες.

Μεταξύ των πολλών μοτίβων της, η κολοκύθα έχει γίνει εμβληματική στα έργα της. Για εκείνη, η κολοκύθα συμβόλιζε άνεση και νοσταλγία.

Κάποτε είπε σε μια συνέντευξη: «Οι κολοκύθες μου μιλάνε».

«Ενσαρκώνουν μια αίσθηση σταθερότητας και μου προσφέρουν ηρεμία».

Με πληροφορίες από BBC/Lifo