Η σειρά γέννησης έχει συνδεθεί κατά καιρούς με την προσωπικότητα, τη συμπεριφορά και τις οικογενειακές σχέσεις. Θα μπορούσε, όμως, να σχετίζεται και με την υγεία μας; Νέα μεγάλη μελέτη υποδεικνύει ότι τα πρωτότοκα και τα δευτερότοκα παιδιά έχουν διαφορετικές πιθανότητες να εμφανίσουν ορισμένες παθήσεις αργότερα στη ζωή τους.

Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Health, υποδηλώνουν ότι η σειρά γέννησης φαίνεται να σχετίζεται με ορισμένες διαφορές στην υγεία, οι οποίες παρατηρούνται με συνέπεια σε εκατομμύρια ανθρώπους και ενδέχεται να εκτείνονται σε περισσότερες πτυχές απ’ όσες είχαν καταγραφεί μέχρι σήμερα.

Τι εξέτασε η μελέτη

Οι ερευνητές ανέλυσαν ιατρικά δεδομένα περισσότερων από 10 εκατομμύρια ανθρώπων, οι οποίοι προέρχονταν από πάνω από 5 εκατομμύρια οικογένειες με δύο παιδιά. Τα δεδομένα συγκεντρώθηκαν σε διάστημα δύο δεκαετιών μέσα από αρχεία ιδιωτικής ασφάλισης υγείας στις ΗΠΑ. Αρχικά εξετάστηκαν 569 κατηγορίες ασθενειών. Από αυτές, οι 418 είχαν αρκετά περιστατικά ώστε να αναλυθούν με αξιοπιστία και οι 150 παρουσίασαν στατιστικά σημαντική σχέση με τη σειρά γέννησης.

Για να περιοριστεί η επίδραση άλλων παραγόντων, η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με δύο τρόπους. Αρχικά, οι ερευνητές σύγκριναν περίπου 1,6 εκατομμύρια πρωτότοκα παιδιά με δευτερότοκα από διαφορετικές οικογένειες, τα οποία είχαν παρόμοια χαρακτηριστικά, όπως φύλο, έτος γέννησης, τόπο διαμονής και ηλικία γονέων. Στη συνέχεια, οι ερευνητές σύγκριναν αδέλφια μέσα στην ίδια οικογένεια. Με αυτόν τον τρόπο μπορούσαν να ληφθούν καλύτερα υπόψη κοινές επιρροές, όπως τα γονίδια, το οικογενειακό περιβάλλον και η ανατροφή.

Οι διαφορές στα πρωτότοκα και τα δευτερότοκα παιδιά

Τα πρωτότοκα παιδιά φάνηκαν να έχουν συχνότερα διαγνώσεις που αφορούσαν τη νευροαναπτυξιακές διαταραχές και την ψυχική υγεία, όπως αυτισμό, διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), τικ, σύνδρομο Τουρέτ, κατάθλιψη και άγχος. Παρουσίαζαν επίσης υψηλότερα ποσοστά διαγνώσεων για αλλεργικές παθήσεις, μεταξύ των οποίων το άσθμα, η αλλεργική ρινίτιδα και οι τροφικές αλλεργίες.

Στα δευτερότοκα παιδιά καταγράφηκαν συχνότερα διαγνώσεις που σχετίζονταν μεταξύ άλλων με τις ημικρανίες, ορισμένα προβλήματα του πεπτικού, όπως η γαστρίτιδα, τον έρπητα ζωστήρα και κάποιες παθήσεις των αρθρώσεων.

Γιατί μπορεί να υπάρχει αυτή η διαφορά στη σειρά γέννησης;

Δεν φαίνεται να υπάρχει μία ενιαία εξήγηση. Ένας πιθανός παράγοντας είναι ότι οι γονείς παρακολουθούν συχνά το πρώτο τους παιδί πιο στενά, γεγονός που μπορεί να οδηγεί σε πρωιμότερη αναγνώριση και διάγνωση διαταραχών όπως ο αυτισμός ή η ΔΕΠΥ. Παράλληλα, τα μικρότερα παιδιά εκτίθενται από νωρίς σε περισσότερους μικροοργανισμούς που μεταφέρουν στο σπίτι τα μεγαλύτερα αδέλφια τους. Αυτή η έκθεση ενδέχεται να βοηθά το ανοσοποιητικό σύστημα να αναπτύξει μεγαλύτερη ανοχή, περιορίζοντας την πιθανότητα εμφάνισης ορισμένων αλλεργιών.

Στις διαφορές μπορεί επίσης να συμβάλλουν παράγοντες που σχετίζονται με τη σειρά της εγκυμοσύνης, το οικογενειακό περιβάλλον, τον χρόνο της διάγνωσης ή την πρώιμη επαφή των μικρότερων παιδιών με παρέες μεγαλύτερων παιδιών.

Παρότι οι συσχετίσεις ήταν ορατές σε ένα πολύ μεγάλο δείγμα, η διαφορά στον πραγματικό κίνδυνο για κάθε παιδί ήταν μικρή. Επιπλέον, τα δεδομένα καταγράφουν διαγνώσεις και χρήση υπηρεσιών υγείας, όχι απαραίτητα όλες τις περιπτώσεις μιας πάθησης. Η σειρά γέννησης δεν καθορίζει, επομένως, ποιος θα εμφανίσει μια ασθένεια. Αποτελεί έναν από τους πολλούς παράγοντες που μπορεί να συνδέονται με την υγεία, χωρίς να υπερισχύει των γονιδίων, του περιβάλλοντος, του τρόπου ζωής και της ιατρικής φροντίδας.


Πηγή