Νέα ευρήματα απο τις ανασκαφές στην Αγορά Νέας Πάφου

Είδη κεραμικής, πήλινα ειδώλια, νομίσματα και μεταλλικά αντικείμενα, βρέθηκαν σε πηγάδι που ανασκάφηκε στο πλαίσιο του προγράμματος Pafos Agora Project.

 

Η ανασκαφή έχει στόχο την έρευνα της Αγοράς της Νέας Πάφου, πρωτεύουσας της Κύπρου κατά την Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδο.

Στην τέταρτη ανασκαφική περίοδο του Τμήματος Κλασικής Αρχαιολογίας του Ινστιτούτου Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Jagiellonian Κρακοβίας, Πολωνίας, διενεργήθηκαν έρευνες μεταξύ 8 Αυγούστου και 10 Οκτωβρίου 2014, υπό τη διεύθυνση της καθηγήτριας Ewdoksia Papuci Władyka, με ερευνητική ομάδα που απαρτιζόταν από 20 άτομα προσωπικό, 15 φοιτητές και 23 εθελοντές.

Στόχος των ερευνών φέτος δεν ήταν μόνο η ανασκαφή και η προκαταρκτική μελέτη του υλικού που έχει μέχρι σήμερα ανασκαφεί, αλλά και η συντήρηση των ευρημάτων από επιστήμονες του Ινστιτούτου και η εφαρμογή μη διεισδυτικών μεθόδων που είχαν μερικώς εφαρμοστεί και το 2013. Οι μέθοδοι αυτές διενεργήθηκαν από εξειδικευμένους επιστήμονες από το AGH University of Science and Technology της Κρακοβίας με Laser Scanning των ανασκαφικών τομών, και το J . Kochanowski University του Kielce με Γεωραντάρ.

Οι έρευνες διεξήχθησαν και στις τρεις τομές, παρόλο που στην Τομή ΙΙ περιορίστηκαν στη διερεύνηση του πηγαδιού που αποκαλύφθηκε στο Δωμάτιο 13, και το οποίο είχε ερμηνευθεί κατά το προηγούμενο έτος ως δεξαμενή. Οι έρευνες του 2014, όμως, επιβεβαίωσαν ότι πρόκειται για πηγάδι. Το πηγάδι ανασκάφηκε μέχρι τα 4 μέτρα σε βάθος και στα 5,95 μέτρα βρέθηκε η στάθμη του νερού, γεγονός που δυσχέρανε το έργο της ομάδας, η οποία είναι ιδιαίτερα ευγνώμων στην τοπική Πυροσβεστική Υπηρεσία για τη βοήθειά της.

Το πηγάδι περιείχε πολλά ευρήματα και πολύ χώμα. Βρέθηκαν πολλά είδη κεραμικής, όπως επιτραπέζια, ακόσμητη, μαγειρικά σκεύη και αμφορείς, κάποιοι εκ των οποίων φέρουν σφραγίδες. Βρέθηκαν, επίσης, και πήλινα ειδώλια, νομίσματα και άλλα μεταλλικά αντικείμενα, μεταξύ των οποίων και τρεις σφενδόνες, οι δύο κοσμημένες με σκορπιούς και η τρίτη με κεραυνό. Με βάση την κεραμική και τις σφραγίδες των αμφορέων, φαίνεται ότι το υλικό που βρέθηκε στο πηγάδι ανήκει στην Ελληνιστική περίοδο, 2ου μέχρι μέσα 1ου αιώνα π.Χ., και αποτελεί ένα καλά σφραγισμένο σύνολο.

Από αρχιτεκτονικής άποψης, η κατασκευή του πηγαδιού συνδέεται άμεσα με την πρώτη φάση του στυλοβάτη της ανατολικής στοάς της Αγοράς. Συνεπώς, η στοά αυτή φαίνεται να χρονολογείται στα Ελληνιστικά χρόνια. Εντούτοις, αναφέρεται ότι η υπόθεση αυτή θα πρέπει πρώτα να επιβεβαιωθεί μετά από τη μελέτη του υλικού, ειδικά των νομισμάτων που είναι σχεδόν 60 σε αριθμό.

Μεγάλης έκτασης εργασίες διεξήχθησαν στην Τομή Ι, στο κέντρο της πλατείας της Αγοράς. Οι ανασκαφές επέκτειναν τις τομές που είχε μερικώς ανασκάψει ο Κ. Νικολάου κατά τη δεκαετία του 1970. Οι τομές αυτές συνδυάστηκαν με αυτές που είχαν ανασκαφεί στην Τομή Ι το 2011. Ο κ. Νικολάου είχε τότε υποθέσει ότι πιθανόν να είχε βρεθεί βωμός. Η πολωνική αποστολή πιστεύει ότι το στοιχείο αυτό δεν πρόκειται για βωμό, αλλά για ένα τμήμα ενός μεγάλων διαστάσεων κτιρίου, πιθανώς ναού με προσανατολισμό ανατολή-δύση. Επίσης, η ομάδα εισηγείται ότι το είδος τοιχοποιίας που είναι πολύ χαρακτηριστική των Πτολεμαϊκών χρόνων, όπως και τα κινητά ευρήματα, κυρίως κεραμική, οδηγούν σε μια χρονολόγηση στην Ελληνιστική περίοδο.

Φαίνεται ότι το κτίριο/ναός χρησιμοποιείτο για μεγάλο χρονικό διάστημα και ότι είχε ξανακτιστεί πολλές φορές. Πολύ κοντά στο κτίριο αυτό, στα νότια, αποκαλύφθηκε μεγάλος αποθέτης (λάκκος) γεμάτος κεραμική και πολλά τμήματα πήλινων ειδωλίων. Τα υστερότερα ειδώλια από αυτόν τον αποθέτη χρονολογούνται στα τέλη του 2ου με αρχές του 1ου αιώνα π.Χ. Το κτίριο πιθανώς να ξανακτίστηκε κατά την περίοδο αυτή και το υλικό που δεν χρησιμοποιήθηκε να πετάχτηκε στον αποθέτη αυτό.

Στην Τομή ΙΙΙ διερευνήθηκαν αρχιτεκτονικά στοιχεία που είχαν αποκαλυφθεί το 2013. Επίσης, η τομή επεκτάθηκε προς νότο, με στόχο την εμφάνιση πιθανών επεκτάσεων των τοίχων που αποκαλύφθηκαν το 2013. Ως αποτέλεσμα, βρέθηκε μέρος του κτιρίου που είχε ανοικοδομηθεί πάνω στον φυσικό βράχο και που αποτελείται από τουλάχιστον δύο δωμάτια. Το κτίριο αυτό κτίστηκε προτού ανεγερθεί η νότια στοά της Αγοράς. Η προκαταρκτική μελέτη της κεραμικής δείχνει ότι το κτίριο χρονολογείται στην ύστερη Κλασσική περίοδο με αρχές της Ελληνιστικής, δηλαδή στην πρώιμη φάση της Αγοράς. Η τελευταία φάση χρήσης του κτιρίου χρονολογείται στον 2ο με 1ο αιώνα π.Χ. Εντούτοις, η ακριβής χρήση του κτιρίου παραμένει άγνωστη. Στην Τομή ΙΙΙ ανασκάφηκαν 12 νέα στοιχεία, μεταξύ των οποίων και πέντε τοίχοι, δύο δάπεδα και ένα κανάλι.

Από το 2013, ένας από τους στόχους του προγράμματος είναι η εξέλιξη ενός νέου συστήματος τεκμηρίωσης με την ονομασία "The Archaeological and Archaeometric Information System for the Pafos Agora Project" (AIS for PAP). Το σύστημα αυτό θα συνδέει την παραδοσιακή αρχαιολογική τεκμηρίωση με το Digital Elevation Model (DEM) και θα συσχετίζονται με τη βάση δεδομένων και ορθοφωτοχάρτη μέσω του Συστήματος Γεωγραφικών Πληροφοριών.

 


[ΠΗΓΗ]

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ