Σπάνιες φωτογραφίες από την Αγία Σοφιά [ταξίδι στο χρόνο]

Ξεφυλλίζοντας το άλμπουμ του παγκόσμιου συμβόλου της ορθοδοξίας.

Χθες, Παρασκευή, το τουρκικό Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε την απόφαση του 1934 με την οποία η τότε τουρκική κυβέρνηση είχε μετατρέψει την Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης σε μουσείο, με αποτέλεσμα να ανοίξει το δρόμο στον Έρτογαν για τη μετατροπή της σε τζαμί.

Μια απόφαση που προκάλεσε αναστάτωση στον απανταχού ελληνισμό όπως και την παγκόσμια κοινότητα, καθώς πέραν από παγκόσμιο σύμβολο της ορθόδοξης χριστιανοσύνης, το κτίσμα της Αγίας Σοφιάς αποτελεί μέρος της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Παρόλα αυτά, είναι θεμιτό να αναφέρουμε πως αυτή, δεν είναι η πρώτη φορά που Αγία Σοφιά μετατρέπεται σε Τζαμί ούτε και η πρώτη που δέχεται «επιθέσεις» ως προς τη χρήση της.


33067215790_150fb56537_k.jpg
Το 1931, τα περίφημα μωσαϊκά της Αγίας Σοφίας, αρχίζουν να αποκαλύπτονται με τη βοήθεια του Βυζαντινού Ινστιτούτου της Αμερικής. Μέχρι το 1934, το τουρκικό υπουργικό συμβούλιο αποφάσισε να μετατρέψει το κτίσμα σε Μουσείο, εξ αιτίας της ιστορικής του σημα


Χτισμένη πάνω σε ένα μικρό ύψωμα, έτσι ώστε να είναι το πρώτο κτίσμα που χτυπάει στα μάτια του επισκέπτη, καθώς εισέρχεται από την Προποντίδα, η Αγία Σοφία είναι ένα από τους μεγαλύτερους ναούς του κόσμου, ένα πραγματικό θαύμα της βυζαντινής αρχιτεκτονικής και ένα σύμβολο για όλους τους Ορθόδοξους Χριστιανούς. Ωστόσο, είναι ένα κτίριο που έχει υπάρξει τόπος λατρείας όχι μόνο για τους Ορθόδοξους, αλλά και τους Καθολικούς και τους Μουσουλμάνους.


Οι πρώτοι δύο ναοί

Λίγοι γνωρίζουν ότι η Αγία Σοφία που υπάρχει σήμερα στην Κωνσταντινούπολη δεν είναι η πρώτη, αλλά η τρίτη μορφή του ναού.

Ο πρώτος ναός της Αγίας Σοφίας θεμελιώθηκε από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο το 330 μ.Χ., όταν ονόμασε τη μετέπειτα Κωνσταντινούπολη πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Η ανέγερση του ναού, που ονομάστηκε «Μεγάλη Εκκλησία», ολοκληρώθηκε από τον γιο του Κωνστάντιο και τα εγκαίνια έγιναν στις 15 Φεβρουαρίου του 360. Τα δεύτερα εγκαίνια θα γίνουν στις 10 Οκτωβρίου του 415, όμως ο ναός θα πυρποληθεί και πάλι το 532, κατά τη Στάση του Νίκα.


Hagia-Sophia-1930-1.jpg
1930/31

Interior-of-Hagia-Sophia-1930s.jpg
1930

Interior-of-Hagia-Sophia-Year-1930.jpg
1930



Η τελική μορφή του ναού

Ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός Α’ αποφάσισε να κατασκευάσει την εκκλησία από την αρχή, στον ίδιο χώρο, αλλά πολύ πιο επιβλητική. Τα θεμέλια αυτού του μεγαλοπρεπή ναού θα μπουν στις 23 Φεβρουαρίου του 532, με σχέδια που εκπόνησαν οι αρχιτέκτονες Ανθέμιος Τραλλιανός και Ισίδωρος ο Μιλήσιος. Για την ολοκλήρωση του κολοσσιαίου έργου δούλεψαν αδιάκοπα επί έξι χρόνια 10.000 τεχνίτες, ενώ ξοδεύτηκαν 320.000 λίρες (περίπου 120.000.000 ευρώ).

Τα εγκαίνια έγιναν στις 27 Δεκεμβρίου του 537 από τον Ιουστινιανό, ο οποίος βλέποντας την υπεροχή της Αγίας Σοφίας έναντι του ξακουστού ναού του Σολομώντα, αναφωνεί: «Δόξα τω Θεώ το καταξιωσάντι με τελέσαι τοιούτον έργον. Νενίκηκά σε Σολομών», δηλαδή «Δόξα τω Θεώ που με καταξίωσε να ολοκληρώσω τέτοιο έργο, σε νίκησα Σολομώντα».

A.jpg
Η Αγία Σοφία στα τέλη του 19ου αιώνα


Στο προαύλιο του ναού λέγεται πως υπήρχε κρήνη, στην οποία ανεγράφετο η καρκινική φράση «ΝΙΨΟΝΑΝΟΜΗΜΑΤΑΜΗΜΟΝΑΝΟΨΙΝ» (νίψον ανομήματα μη μόναν όψιν, δηλ. ξέπλυνε τις αμαρτίες σου και όχι μόνο το πρόσωπό σου). Η φράση αυτή, αν αναγνωσθεί ανάποδα (από δεξιά προς τα αριστερά) αποδίδει τις ίδιες λέξεις και επομένως και το αυτό νόημα.


Η κεντρική είσοδος της Αγίας Σοφίας.jpg
Η κεντρική είσοδος της Αγίας Σοφίας

9.jpg

10.jpg
Το υπερυψωμένο Hunkar Mahfili, η εξέδρα του Σουλτάνου

Μετατράπηκε σε τζαμί μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης

Κατά την περίοδο την Οθωμανικής Αυτοκρατορίας έγιναν στο ναό σημαντικές καταστροφές στις τοιχογραφίες του ναού (ασβεστώθηκαν), αφού η απεικόνιση του ανθρώπινου σώματος θεωρείται βλασφημία για το Ισλάμ. Ο ναός με την σπουδαία αρχιτεκτονική του αποτέλεσε πρότυπο για την κατασκευή και άλλων τεμενών, όπως το Μπλε Τζαμί.

Το 1934 o Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, στα πλαίσια του εκσυγχρονισμού της Τουρκίας, μετέτρεψε το τέμενος σε μουσείο, κάτι το οποίο ίσχυε μέχρι πριν μερικές ημέρες, οπότε και η τουρκική κυβέρνηση αποφάσισε να μετατρέψει το μουσείο σε τζαμί και πάλι.

4.jpg


Πλάγια είσοδος (η σημερινή έξοδος των τουριστών από την Αγία Σοφία). Στο παρελθόν, η είσοδος από όπου έμπαινε ο βυζαντινός αυτοκράτορας με τη φρουρά του, όταν διέσχιζε το Αυγουσταίο..jpg
Πλάγια είσοδος (η σημερινή έξοδος των τουριστών από την Αγία Σοφία). Στο παρελθόν, η είσοδος από όπου έμπαινε ο βυζαντινός αυτοκράτορας με τη φρουρά του, όταν διέσχιζε το Αυγουσταίο.

Η Πύλη από όπου έμπαινε ο σουλτάνος στην Αγία Σοφία από το Τοπ Καπί, το οθωμανικό παλάτι..jpg
Η Πύλη από όπου έμπαινε ο σουλτάνος στην Αγία Σοφία από το Τοπ Καπί, το οθωμανικό παλάτι. Τα ξύλινα οθωμανικά σπίτια του 18ου αιώνα δεξιά με τα χαγιάτια έχουν διασωθεί.


Με πληροφορίες από Έθνος/Βικιπέδια/mikrasiatis.gr

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ