Τι γίνεται με το εμβόλιο στις χώρες της Αφρικής

Από τα 40 εκατομμύρια εμβολιασμούς που έχουν πραγματοποιηθεί παγκοσμίως μέχρι σήμερα, το 95% έγιναν σε μόλις 10 χώρες. Να συζητήσουμε και για την Αφρική;

Κεντρική φωτογραφία: © MSF/Mohamed Dayfour

«Πηγή: https://www.athensvoice.gr/world/699592_emvolio-ti-ginetai-stis-hores-tis-afrikis»


Μόλις μία από τις 54 χώρες της Αφρικής έχει ξεκινήσει τους εμβολιασμούς, αποδεικνύοντας με τον πιο εμφαντικό τρόπο ότι δεν υπάρχει δικαιοσύνη στην ισότιμη πρόσβαση.

Οι διαβεβαιώσεις της διεθνούς κοινότητας στην αρχή της πανδημίας ότι όταν υπάρξουν εμβόλια, η πρόσβαση σε αυτά θα είναι ισότιμη για όλους, πάνε περίπατο.

Η μόνη χώρα στην Αφρική που έχει ξεκινήσει εμβολιασμούς είναι οι Σεϋχέλλες των 95.000 κατοίκων, οι οποίες πήραν 50.000 δόσεις με τη μορφή δωρεάς από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Στις άλλες 53 χώρες της ηπείρου δεν υπάρχει κανένα σαφές χρονοδιάγραμμα.

Οι αφρικανικές χώρες σε μεγάλο βαθμό έχουν ευθυγραμμιστεί με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και εφαρμόζουν περιοριστικά μέτρα για την καταπολέμηση της διασποράς του ιού, όμως ένας άνθρωπος που χρειάζεται να περπατάει χιλιόμετρα καθημερινά για να βρει πόσιμο νερό, πού να βρει μυαλό για να πλένει τα χέρια του κάθε τόσο;

Την εικόνα περιέγραψε έξω από τα δόντια ο πρόεδρος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), Τέντρος Γκεμπρεσεγούς, την περασμένη Δευτέρα 18 Ιανουαρίου: «Ακόμη κι αν μιλούν την ίδια γλώσσα, αυτή της "δίκαιης πρόσβασης", κάποιες χώρες και φαρμακευτικές εξακολουθούν να υπογράφουν διμερείς συμφωνίες, οδηγώντας σε αύξηση της τιμής των εμβολίων».

Ποιο είναι το πρόβλημα των διμερών συμφωνιών; Εκτός του ότι ανεβάζουν το κόστος, κάθε εταιρεία έχει τη δυνατότητα κατ’ έτος να παρασκευάσει έναν συγκεκριμένο αριθμό εμβολίων. Εάν κάποιες χώρες αγοράσουν ή δεσμεύσουν τα περισσότερα από αυτά τα εμβόλια, αυτά που θα περισσέψουν για τις πιο φτωχές χώρες δεν θα επαρκούν. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, το 2019 υπεγράφησαν 44 διμερείς συμφωνίες και τουλάχιστον άλλες 12 από τη χρονιά που μόλις άρχισε. Και σύμφωνα με τον φορέα Global Justice Now, το 82% των εμβολίων που θα παράξουν οι Pfizer/Biontech το 2021 και το 78% της Moderna έχουν ήδη προπωληθεί στις πλούσιες χώρες.

Η αυτοκαταστροφική πρακτική του «εγώ πρώτος»

«Γενικότερα η πρόσβαση σε εμβόλια, είτε δωρεάν είτε σε προσιτές τιμές, είναι μία από τις μεγαλύτερες πληγές αυτής της πανδημίας. Θα πρέπει πάντα να έχουμε στο μυαλό μας ότι αυτή η ιστορία δεν θα τελειώσει αν δεν εμβολιαστεί όλος ο πληθυσμός. Δεν είναι μόνο ηθικό το θέμα αλλά και δημόσιας υγείας, αλλά, δυστυχώς, τα ανεπτυγμένα κράτη συμπεριφέρονται με ωφελιμιστικούς όρους, προς το συμφέρον τους, ξεχνώντας ότι έχουμε να κάνουμε με μια πανδημία που δεν ξέρει από σύνορα», λέει στην ATHENS VOICE η Χριστίνα Ψαρρά, γενική διευθύντρια του ελληνικού τμήματος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα.


christina-psarra-giatroi-xwris-synora.jpg
H Χριστίνα Ψαρρά, γενική διευθύντρια του ελληνικού τμήματος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα


Από την άλλη, η τεράστια αυτή ανισοκατανομή των εμβολίων μόνο ένα πρόσκαιρο συμφέρον μπορεί να εξυπηρετήσει. Όπως είπε ο πρόεδρος του ΠΟΥ «αυτή η “εγώ πρώτος” προσέγγιση, που αφήνει τις λιγότερο προνομιούχες χώρες του πλανήτη και τους πιο ευάλωτους ανθρώπους εκτεθειμένους στον κίνδυνο, είναι ταυτόχρονα και αυτοκαταστροφική. Εντέλει, αυτές οι πρακτικές μόνο να παρατείνουν την πανδημία μπορούν και κατ’ επέκταση τα περιοριστικά μέτρα που απαιτούνται για να την ανακόψουν, να παρατείνουν την οικονομική και κοινωνική καταστροφή. Μια ισότιμη "γραμμή" πρόσβασης σε εμβόλια δεν είναι μόνο από ηθικής άποψης επιβεβλημένη, είναι και μια στρατηγική απαραίτητη και από οικονομικής άποψης».

Η εξοικείωση με τις ασθένειες και οι παράπλευρες απώλειες

Στην Αφρική του 1,2 δισεκατομμυρίου πληθυσμού τα επιβεβαιωμένα κρούσματα είναι λίγο περισσότερα από τρία εκατομμύρια, αριθμός πολύ χαμηλός συγκριτικά με τα 25 εκατομμύρια στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην Αφρική, όμως, ούτε πολλά τεστ γίνονται, γιατί και αυτά κοστίζουν, ούτε υπάρχουν πολλές υποδομές όπως τις έχουμε στο μυαλό μας. Κι ακόμη, πολύ δυσκολότερα κάποιος που θα ανεβάσει πυρετό και θα έχει πονοκέφαλο θα πάει να κάνει τεστ κορωνοϊού. Δεν είναι ωραίο όπως ακούγεται, αλλά έτσι είναι: Σε πολλές περιπτώσεις οι πληθυσμοί στην Αφρική δεν ανησυχούν ιδιαίτερα για τον κορωνοϊό, κι αυτό γιατί είναι εξοικειωμένοι με τις ασθένειες. Σύμφωνα με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, το 2019 ο κορωνοϊός ήταν η αιτία θανάτου μόλις για το 1% όσων έχασαν τη ζωή τους από κάποια ασθένεια. Πολλοί περισσότεροι πέθαναν από μαλάρια, ελονοσία δηλαδή, η οποία μεταδίδεται με τα κουνούπια (384.000 θάνατοι το 2019). Ωστόσο, η πανδημία έχει και πολλές «παράπλευρες» συνέπειες στην υγεία των ανθρώπων.


koronoios-thermometrisi-afriki (1).jpg
Νίγηρας - Θερμομέτρηση σε όσους εισέρχονται στην πόλη Zinder


Ελπίδα από τον μηχανισμό COVAX

Για την ισότιμη πρόσβαση και των φτωχότερων χωρών στα εμβόλια έχει συγκροτηθεί ο μηχανισμός COVAX, με τη συμμετοχή κρατών, οργανισμών και ιδιωτών, υπό την αιγίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Ο αιθιοπικής καταγωγής, Τέντρος Γκεμπρεσεγούς, δήλωσε ότι μέσω του COVAX έχουν εξασφαλιστεί δύο εκατομμύρια δόσεις έξι διαφορετικών εμβολίων, με ανοιχτό το ενδεχόμενο για επιπλέον ένα δισεκατομμύριο δόσεις και στόχο η διανομή τους να αρχίσει μέσα στον Φεβρουάριο. Ωστόσο, τη διαδικασία καθυστερεί η πρακτική των περισσοτέρων εταιρειών να επιδιώκουν την έγκριση των εμβολίων τους από τις ρυθμιστικές αρχές των πλούσιων χωρών «απ’ όπου τα κέρδη είναι υψηλότερα, απρόθυμες να καταθέσουν τα στοιχεία τους στον ΠΟΥ». Γιατί χρειάζεται η έγκριση ενός εμβολίου από τον ΠΟΥ; Οι περισσότερες φτωχές χώρες δεν έχουν τις κατάλληλες ρυθμιστικές αρχές για να εγκρίνουν ένα εμβόλιο. Έτσι, το κάνει ο ΠΟΥ, λειτουργώντας ως «ομπρέλα». Μέχρι τώρα, μόνο οι Pfizer/Biontech έχουν καταθέσει τους φακέλους τους στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και έχουν πάρει έγκριση.

Αρκετά μέσα ενημέρωσης, όχι μόνο ελληνικά, μας πληροφορούν ότι το Ισραήλ «δίνει μαθήματα σε όλο τον κόσμο», καθώς έχει ήδη εμβολιάσει ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού του, ύστερα από διμερή συμφωνία και αγορά των εμβολίων του σε τιμές υπερδιπλάσιες από της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με το «μάθημα» αυτό πιθανόν θα διαφωνούσε ο κ. Γκεμπρεσεγούς, ο οποίος ολοκλήρωσε την ομιλία στην εκτελεστική επιτροπή του ΠΟΥ έτσι: «Ακόμη και τώρα, δεν είναι αργά. Κάνω έκκληση σε όλες τις χώρες να δείξουν αλληλεγγύη και να συνεργαστούν ώστε να διασφαλιστεί πως μέσα στις πρώτες 100 ημέρες του νέας χρονιάς, μέχρι τις 7 Απριλίου, Παγκόσμια Ημέρα Υγείας, θα έχει προχωρήσει ο εμβολιασμός εργαζομένων στην υγεία και ηλικιωμένων σε όλες τις χώρες. Είναι προς το συμφέρων όλων των κρατών της Γης».

Πηγή: Athens Voice

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ