Το Ισραήλ έγινε η πρώτη και μοναδική χώρα που αναγνωρίζει επισήμως το κράτος της Σομαλιλάνδης, της περιοχής που αποσχίστηκε το μακρινό 1991 από τη Σομαλία, αλλά μέχρι σήμερα δεν είχε αναγνωριστεί από κανέναν.

Σε ανακοίνωση το γραφείο του Μπενιαμίν Νετανιάχου αναφέρει «ο πρωθυπουργός Νετανιάχου, ο επικεφαλής της διπλωματίας του (Γκίντεον) Σάαρ και ο πρόεδρος της Δημοκρατίας της Σομαλιλάνδης υπέγραψαν κοινή και αμοιβαία δήλωση».

Ο Νετανιάχου συνέδεσε την κίνηση με το πνεύμα των Συμφωνιών του Αβραάμ, τις οποίες χαρακτήρισε βασικό επίτευγμα της εξωτερικής πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ κατά την πρώτη του θητεία. Με την αναγνώριση αυτή, το Ισραήλ γίνεται η πρώτη χώρα που αντιμετωπίζει επισήμως τη Σομαλιλάνδη ως ανεξάρτητο κράτος.

Οι Συμφωνίες του Αβραάμ αφορούν τη σταδιακή εξομάλυνση σχέσεων του Ισραήλ με αραβικές χώρες. Τα τελευταία χρόνια, το Ισραήλ έχει αναπτύξει σχέσεις, μεταξύ άλλων, με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και το Σουδάν, ωστόσο η διεύρυνση του πλαισίου έχει επιβραδυνθεί. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι στη δεύτερη θητεία του επιδιώκει να αυξήσει τον αριθμό των χωρών που θα ενταχθούν.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ανέφερε ότι το Τελ Αβίβ επιδιώκει άμεση συνεργασία με τη Σομαλιλάνδη σε τομείς όπως η γεωργία, η υγεία, η τεχνολογία και η οικονομία. Παράλληλα, συνεχάρη τον πρόεδρό της, Αμπντιραχμάν Μοχάμεντ Αμπντουλάχι, και τον κάλεσε να επισκεφθεί το Ισραήλ.

Απαντώντας στην ανακοίνωση αυτοί, οι υπουργοί Εξωτερικών της Σομαλίας, της Αιγύπτου, της Τουρκίας και του Τζιμπουτί καταδίκασαν την αναγνώριση.

«Οι υπουργοί εκφράζουν την καθολική απόρριψη και καταδίκη της αναγνώρισης της περιοχής της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ τονίζοντας ότι υποστηρίζουν πλήρως την ενότητα, την κυριαρχία και τη εδαφική ακεραιότητα της Σομαλίας», αναφέρεται σε ανακοίνωση που εκδόθηκε από το αιγυπτιακό υπουργείο Εξωτερικών έπειτα από τηλεφωνική επικοινωνία του αιγύπτιου υπουργού Εξωτερικών με τους ομολόγους του της Σομαλίας, της Τουρκίας και του Τζιμπουτί.

Η σημασία και τα προβλήματα

Η απόφαση αυτή αποτελεί ιστορική στιγμή για την Σομαλιλάνδη που δεν είχε καταφέρει εδώ και πάνω από τριάντα χρόνια να έχει διεθνή αναγνώριση. Η Σομαλιλάνδη ελέγχει το βορειοδυτικό σημείο της περιοχής που κάποτε ήταν το Βρετανικό Προτεκτοράτο στη Βόρεια Σομαλία. Είναι σε κομβικό σημείο, καθώς τοποθετείται στο τέλος της Ερυθράς Θάλασσας και οι ακτές της βλέπουν στον κόλπο του Άντεν, ενώ απέναντι βρίσκεται η Υεμένη.

Η Σομαλία δεν έχει αποδεχθεί ποτέ την ανεξαρτησία της περιοχής, ενώ μετά την ενέργεια του Ισραήλ θα υπάρξει έκτακτη συνάντηση του υπουργικού συμβουλίου.

Η Σομαλιλάνδη, πάντως, έχει δικό της νόμισμα, διαφορετική σημαία και κοινοβούλιο, με πρωτεύουσα την Χαργκέισα. Ωστόσο οι ανατολικές περιοχές παραμένουν αμφισβητούμενες καθώς οι τοπικές κοινότητες δεν στηρίζουν την κυβέρνηση.

Τα τελευταία χρόνια η Σομαλιλάνδη έχει αναπτύξει δεσμούς με τα Αραβικά Εμιράτα και την Ταϊβάν, αναζητώντας διεθνή αναγνώριση.

Τους τελευταίους μήνες, άλλωστε, είχαν οργιάσει οι φήμες πως και ο Τραμπ θα προωθήσει την αναγνώριση της ως κράτους. Παράλληλα, εξέχουσες φιγούρες των Ρεπουμπλικάνων έχουν ταχθεί υπέρ μιας ενδυνάμωσης των δεσμών ανάμεσα στη Σομαλιλάνδη και το Ισραήλ.

Ωστόσο μετά τις πρόσφατες εξελίξεις, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στην εφημερίδα New York Post ότι δεν σκοπεύει να αναγνωρίσει την ανεξαρτησία της Σομαλιλάνδης, απορρίπτοντας τη σχετική απόφαση του Ισραήλ. «Οχι», ήταν η κατηγορηματική απάντηση του Τραμπ σε ερώτηση δημοσιογράφου, προτού συμπληρώσει: «Γνωρίζει πραγματικά κανείς τι είναι η Σομαλιλάνδη;».

Αξίζει να σημειωθεί ότι νωρίτερα μέσα στο 2025 το ενδεχόμενο μιας ενδεχόμενης αναγνώρισης της Σομαλιλανδης συνδέθηκε με τα σχέδια για μόνιμο εκτοπισμό των Παλαιστινίων από τη Γάζα, ωστόσο τέτοιες αναφορές δεν εξελίχθηκαν ποτέ σε σοβαρές προτάσεις.

Το 2024 η Αιθιοπία είχε επιχειρήσει να αναγνωρίσει τη Σομαλιλάνδη με αντάλλαγμα τη θαλάσσια πρόσβαση για την Αντίς Αμπέμπα όμως έκανε πίσω μετά από διπλωματική πίεση.