Σε μια κίνηση που ήδη προκαλεί έντονες αντιδράσεις, η σουηδική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα καταθέσει νομοσχέδιο για τη μείωση της ηλικίας ποινικής ευθύνης των ανηλίκων από τα 15 στα 13 έτη για σοβαρά εγκλήματα, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιβολή ποινών κάθειρξης σε ορισμένες περιπτώσεις.

Όπως διευκρινίστηκε, το μέτρο δεν αφορά μια οριζόντια αλλαγή του ορίου, αλλά περιορίζεται στα πλέον βαριά αδικήματα. «Δεν πρόκειται για μια “γενική μείωση της ηλικίας ποινικής ευθύνης”», υπογράμμισε ο υπουργός Δικαιοσύνης Γκούναρ Στρέμερ, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

«Πρόκειται να τη μειώσουμε για τα σοβαρότερα εγκλήματα, όπως τους φόνους, τις απόπειρες φόνου, τις βομβιστικές επιθέσεις με επιβαρυντική περίσταση, τα εγκλήματα με τη χρήση όπλων και τους βιασμούς, όλα με επιβαρυντικές περιστάσεις», πρόσθεσε.

Το νομοσχέδιο, ωστόσο, συναντά ισχυρές αντιδράσεις από πολλές Αρχές, μεταξύ των οποίων η αστυνομία, οι σωφρονιστικές υπηρεσίες και οι εισαγγελείς, που εκφράζουν επιφυλάξεις για τις επιπτώσεις της ρύθμισης.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο της δεκαετούς προσπάθειας της Σουηδίας να ανακόψει την αναζωπύρωση της βίας που συνδέεται με το οργανωμένο έγκλημα, η οποία αποδίδεται κυρίως σε ξεκαθαρίσματα λογαριασμών μεταξύ αντίπαλων συμμοριών και στη μάχη για τον έλεγχο της αγοράς των ναρκωτικών.

Σύμφωνα με τις Αρχές, τα εγκληματικά δίκτυα στρατολογούν ολοένα και περισσότερους ανηλίκους κάτω των 15 ετών για τη διάπραξη βομβιστικών και ένοπλων επιθέσεων, γνωρίζοντας ότι οι δράστες αυτοί δεν αντιμετωπίζουν ποινές κάθειρξης σε περίπτωση σύλληψης.

Υπενθυμίζεται ότι έρευνα που διεξήχθη κατόπιν αιτήματος της κυβέρνησης τον Ιανουάριο του 2025 είχε προτείνει τη μείωση της ηλικίας ποινικής ευθύνης στα 14 έτη. Ωστόσο, τον περασμένο Σεπτέμβριο, η κυβέρνηση ανακοίνωσε την πρόθεσή της να κατεβάσει το όριο στα 13 έτη και να αποστείλει το νομοσχέδιο σε 126 Αρχές και οργανισμούς στο πλαίσιο δημόσιας διαβούλευσης, σύμφωνα με δημοσίευμα του Γαλλικού Πρακτορείου.

Η πλειονότητα των ερωτώμενων φορέων επέκρινε το σχέδιο ή το απέρριψε κατηγορηματικά. Η αστυνομία εκτίμησε ότι η μείωση του ορίου ηλικίας ενέχει τον κίνδυνο να οδηγήσει «στην εμπλοκή πολύ μικρότερων παιδιών, σε σύγκριση με σήμερα, στα εγκληματικά δίκτυα».

Άλλοι φορείς προειδοποίησαν ότι το σωφρονιστικό σύστημα δεν είναι επαρκώς εξοπλισμένο για να υποδεχθεί τόσο νεαρούς παραβάτες και ότι η εφαρμογή του μέτρου θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τα δικαιώματα των παιδιών. «Βρισκόμαστε σε μια επείγουσα κατάσταση. Τα μέτρα που λαμβάνουμε πρέπει να αντανακλούν τη σοβαρότητα της κατάστασης», δήλωσε, από την πλευρά του, ο υπουργός Δικαιοσύνης, υπερασπιζόμενος την κυβερνητική επιλογή.

Η αλλαγή θα εφαρμοστεί σε προσωρινή βάση, για περιορισμένη διάρκεια πέντε ετών σε πρώτη φάση, εξήγησε. Το νομοσχέδιο θα κατατεθεί στο Νομοθετικό Συμβούλιο της Σουηδίας, το οποίο εξετάζει τα σχέδια νόμου που προτίθεται να παρουσιάσει η κυβέρνηση. Ο Γκούναρ Στρέμερ εκτιμά ότι η ρύθμιση θα τεθεί σε ισχύ εντός του καλοκαιριού.