Η Άλμπα Τσάρι, μια γυναίκα που γεννήθηκε μέσα στη διαβόητη αίρεση «Τα παιδιά του θεού», μέλη της οποίας ήταν και η οικογένεια του Χοακιν Φοίνιξ, διηγείται την ιστορία της επιχειρώντας να συναρμολογήσει τα θραύσματα της ζωής της.

Στο ντοκιμαντέρ «Λευκά Ψέματα» (White Lies), που δημιούργησε η ίδια και παρουσιάζεται στο 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, η Άλμπα μετατρέπει την προσωπική της αναζήτηση σε ένα βαθιά ανθρώπινο κινηματογραφικό ταξίδι. Μέσα από οικογενειακά αρχεία, παλιές βιντεοταινίες και δύσκολες συνομιλίες με τη μητέρα και τη γιαγιά της, προσπαθεί να κατανοήσει όχι μόνο το παρελθόν της, αλλά και τις επιλογές που σημάδεψαν τρεις γενιές γυναικών.

Πώς ξεκίνησαν όλα

Η αρχή της ιστορίας βρίσκεται στη δεκαετία του ’80. Η γιαγιά της Άλμπα, μια γυναίκα με οικογένεια και παιδιά στην Ιταλία, παίρνει μια αδιανόητη απόφαση που θα καθορίσει τη μοίρα όλων: εγκαταλείπει τον σύζυγο και τα παιδιά της για να ενταχθεί στη θρησκευτική κοινότητα «Τα Παιδιά του Θεού». Τη μύησε ένα ζευγάρι, με το οποίο ανέπτυξε ερωτική σχέση, πείθοντάς την να ακολουθήσει έναν νέο τρόπο ζωής, βασισμένο στην «πνευματική επανάσταση» και την απόρριψη του κόσμου έξω από την κοινότητα. Θα αφήσει πίσω της σύζυγο και δύο παιδιά και θα πάρει μαζί της μόνο τη 13χρονη κόρη της, τη μελλοντική μητέρα της Άλμπα.

Έτσι ξεκινά μια πορεία που θα οδηγήσει τις δύο γυναίκες στην Ασία και σε έναν κλειστό κόσμο όπου οι έννοιες της οικογένειας, της θρησκείας και του σεξ αποκτούν ένα εντελώς διαφορετικό νόημα και μπερδεύονται μεταξύ τους με έναν απολύτως διεστραμμένο τρόπο. Και οι δύο γίνονται «πόρνες του θεού», όπως τις αποκαλούσαν, για να προσελκύουν νέα μέλη στις τάξεις της αίρεσης.

Η Άλμπα γεννιέται στην Μπανγκόκ, μέσα σε αυτό που εξωτερικά έμοιαζε με μια κοινότητα χίπηδων: άνθρωποι που ταξίδευαν, ζούσαν συλλογικά και δήλωναν ιεραπόστολοι.

Στην πραγματικότητα επρόκειτο για την αίρεση «Τα Παιδιά του Θεού», ένα διεθνές κίνημα που είχε ιδρύσει ο αυτοαποκαλούμενος προφήτης Ντέιβιντ Μπεργκ, γνωστός στους οπαδούς του ως «Μωυσής Δαβίδ».

Η μητέρα και η γιαγιά της Άλμπα έγιναν μέλη της κοινότητας και συμμετείχαν σε πρακτικές προσηλυτισμού που σήμερα προκαλούν σοκ. Ανάμεσά τους ήταν το λεγόμενο Flirty Phishing, μια μέθοδος «ευαγγελισμού» μέσω σεξουαλικών σχέσεων με στόχο την προσέλκυση νέων πιστών ή οικονομικών πόρων.

Το σύνθημα «αγάπα τον πλησίον σου» μεταφράστηκε, μέσα στην αίρεση, σε μια μορφή θρησκευτικής πορνείας όπου το γυναικείο σώμα χρησιμοποιούνταν ως εργαλείο προσηλυτισμού.

Οι γυναίκες έβγαιναν στους δρόμους και έριχναν άντρες στο κρεβάτι, με ανταλλάγματα για την αίρεση. Οι ίδιες δεν κράταγαν καθόλου χρήματα και γενικώς όλα τα μέλη ζούσαν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας. Οπως θυμάται η μητέρα της Άλμπα, δεν είχαν καν σερβιέτες...

Η Άλμπα δεν έχει σχεδόν καμία μνήμη από εκείνα τα πρώτα χρόνια. Ξέρει μόνο ότι μέχρι τα τέσσερά της ζούσε μέσα στην κοινότητα και ότι ο πατέρας της παραμένει άγνωστος, καθώς ήταν ένας από τους άντρες που «ψάρεψε» η μητέρα της. Στην αίρεση τα παιδιά θεωρούνταν «μωρά του Ιησού» και συχνά μεγάλωναν μακριά από τους βιολογικούς τους γονείς, χωρίς επαφή με τον έξω κόσμο.

Στο ντοκιμαντέρ, η δημιουργός αναρωτιέται ακόμη και για τα πιο σκοτεινά ενδεχόμενα: αν υπήρξε θύμα κακοποίησης σε εκείνη την ηλικία. Η στιγμή που απευθύνει αυτή την ερώτηση είναι από τις πλέον συγκλονιστικές του ντοκιμαντέρ, ωστόσο η μητέρα και η γιαγιά της επιμένουν ότι δεν είδαν ποτέ κάτι τέτοιο. Όμως οι σκιές παραμένουν...

Όταν η Άλμπα έγινε τεσσάρων ετών, η γιαγιά της αποφασίζει να εγκαταλείψει την κοινότητα και να επιστρέψει στην Ιταλία μαζί με τα παιδιά.

Ωστόσο, οι συνέπειες των χρόνων μέσα στην αίρεση είναι ήδη βαθιές. Η μητέρα της Άλμπα, τραυματισμένη από όσα έζησε, δεν καταφέρνει ποτέ να σταθεί πραγματικά στη ζωή. Η ψυχική της υγεία επιδεινώνεται δραματικά και σταδιακά καταρρέει. Στο ντοκιμαντέρ η αντίθεση είναι συγκλονιστική: η γιαγιά σήμερα εμφανίζεται ενεργητική, σχεδόν αδιάφορη για το βάρος των επιλογών της, ενώ η κόρη της, η μητέρα της Άλμπα, είναι μία γυναίκα εξαντλημένη από τα τραύματα του παρελθόντος με πολύ σοβαρά ψυχιατρικά προβλήματα.

Σε κάποια στιγμή της ταινίας, η Άλμπα στρέφεται ευθέως στη γιαγιά της και τη ρωτά γιατί πήρε μαζί της ένα κορίτσι 13 ετών που δεν πήγε ποτέ σχολείο και έμεινε έγκυος χωρίς να ξέρει τον πατέρα του παιδιού της. Η γιαγιά απαντά σχεδόν ψιθυριστά: «Ήταν λάθος. Αν πρέπει να τιμωρηθώ, ας τιμωρηθώ».

Στο ντοκιμαντέρ, η Άλμπα αναζητά τον βιολογικό της πατέρα. Στην πραγματικότητα, όμως, η αναζήτηση αυτή αποδεικνύεται κάτι πολύ βαθύτερο: μια προσπάθεια να καταλάβει ποια είναι και από πού προέρχεται. Στα παλιά οικογενειακά βίντεο εμφανίζονται στιγμές που μοιάζουν ευτυχισμένες. Όμως πίσω από αυτές τις εικόνες κρύβονται τα «λευκά ψέματα», οι σιωπές και οι μισές αλήθειες που τελικά κράτησαν ενωμένη την οικογένεια. Γιατί ακόμα και με αυτό το νοσηρό παρελθόν, η οικογένεια είναι όντως ενωμένη και μητέρα και εγγονή δείχνουν μεγάλη αγάπη και στοργή για τη γιαγιά, παρά το γεγονός ότι τις οδήγησε σε ένα ταξίδι χωρίς επιστροφή.

Ιδρύθηκε το 1968 από τον Ντέιβιντ Μπεργκ, ο οποίος επικοινωνούσε με τους οπαδούς του μέσω των περίφημων «Γραμμάτων του Μο», γραπτών οδηγιών που συνδύαζαν αποκαλυπτικές προφητείες, θρησκευτικές διδασκαλίες και πρακτικές οδηγίες ζωής.

Το κίνημα υιοθέτησε στοιχεία της αντικουλτούρας των δεκαετιών του ’60 και ’70, προωθώντας κοινοβιακή ζωή, απόρριψη της «διεφθαρμένης κοινωνίας» και προφητείες για το τέλος του κόσμου.

Στη δεκαετία του ’70 καθιερώθηκε η πρακτική Flirty Phishing, η οποία καλούσε γυναίκες μέλη να χρησιμοποιούν τη σεξουαλικότητά τους για να προσελκύουν νέους πιστούς. Πρώην μέλη και δικαστικές έρευνες έχουν καταγγείλει ότι μέσα στην οργάνωση σημειώθηκαν συστηματικές κακοποιήσεις παιδιών και άλλες μορφές εκμετάλλευσης.

Σε μια ακόμη συγκλονιστική στιγμή του ντοκιμαντέρ, η Άλμπα αναρωτιέται: «Μα δεν ήταν η Αποκάλυψη αυτό που ζούσαμε εκεί μέσα;». Υπάρχουν μάλιστα πλάνα από τα Γράμματα του Μο με το πιο σοκαριστικό να δείχνει ένα καρτούν με τίτλο «Τρίο με τρίχρονο».

Το «Λευκά Ψέματα» που προβάλλεται στο 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης θέτει στο προσκήνιο μία οικογενειακή ιστορία γεμάτη πολύ πόνο, καταλήγει όμως σε μία συνειδητοποίηση: ότι ακόμη και το κενό μπορεί να γίνει κομμάτι της ταυτότητας ενός ανθρώπου, όπως πολύ εύστοχα το θέτει η δημιουργός και πρωταγωνίστρια. Μία γυναίκα που κάνει όχημά της την τέχνη για να δημιουργήσει ένα αρχείο μνήμης, ένα κινηματογραφικό πορτρέτο τριών γυναικών που προσπαθούν η καθεμία με τον τρόπο της να συμφιλιωθούν με όσα συνέβησαν. Και ίσως ο δρόμος αυτός της δημιουργίας είναι ο μόνος που μπορεί να δημιουργήσει νόημα εκεί όπου κάποτε δεν υπήρχε τίποτα...



Πηγή: Πρώτο Θέμα