Ερευνητές δημιούργησαν λεπτομερή τρισδιάστατα μοντέλα δύο ιστορικών ναυαγίων στον βυθό της Θάλασσας του Λαμπραντόρ, ανοικτά του Καναδά, καταγράφοντας με νέα τεχνολογία τα τελευταία πλοία που συνδέθηκαν με δύο από τους πιο γνωστούς εξερευνητές της Ανταρκτικής.

Η αποστολή της Βασιλικής Καναδικής Γεωγραφικής Εταιρείας χαρτογράφησε το Quest, το τελευταίο πλοίο που χρησιμοποίησε ο Έρνεστ Σάκλετον, και το Terra Nova, το πλοίο με το οποίο ο Ρόμπερτ Φάλκον Σκοτ ταξίδεψε στην Ανταρκτική στην αποτυχημένη προσπάθειά του να φτάσει πρώτος στον Νότιο Πόλο.

Τα νέα τρισδιάστατα ψηφιακά μοντέλα των ναυαγίων δημιουργήθηκαν με υποβρύχια τεχνολογία απεικόνισης και χιλιάδες εικόνες υψηλής ανάλυσης. Οι εικόνες ενώθηκαν ώστε να αποτυπωθούν με λεπτομέρεια τα δύο πλοία, πριν η θάλασσα τα διαβρώσει πλήρως.Η 21ήμερη αποστολή ξεκίνησε στις 2 Ιουλίου από το Woods Hole Oceanographic Institution στη Μασαχουσέτη, με το ερευνητικό υποβρύχιο Alvin, το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί πριν από τέσσερις δεκαετίες για την πρώτη επανδρωμένη κατάδυση στο ναυάγιο του Τιτανικού.

Το Quest είχε εντοπιστεί το 2024, επίσης σε αποστολή υπό τον Τζον Γκάιγκερ, επικεφαλής της Βασιλικής Καναδικής Γεωγραφικής Εταιρείας. Το πλοίο βυθίστηκε το 1962, δεκαετίες μετά τον θάνατο του Σάκλετον, ο οποίος υπέστη καρδιακή προσβολή πάνω σε αυτό το 1922, σε ηλικία 47 ετών.

Η σύνδεση του Έρνεστ Σάκλετον με το πλοίο Terra Nova

Ο Σάκλετον υπήρξε μία από τις κεντρικές μορφές της λεγόμενης «ηρωικής εποχής» της εξερεύνησης της Ανταρκτικής. Η πιο γνωστή του αποστολή, με το Endurance το 1914, κατέληξε σε ναυάγιο όταν το πλοίο παγιδεύτηκε και συνθλίφτηκε στους πάγους. Παρά την καταστροφή, ο Σάκλετον κατάφερε να σώσει ολόκληρο το πλήρωμά του.

Το Terra Nova συνδέεται με μια διαφορετική, τραγική ιστορία. Το ξύλινο τρικάταρτο πλοίο μετέφερε τον Ρόμπερτ Φάλκον Σκοτ και την ομάδα του στην αποστολή του 1910 για την κατάκτηση του Νότιου Πόλου.

Ο Σκοτ έφτασε στον Νότιο Πόλο στις 17 Ιανουαρίου 1912, μόνο για να διαπιστώσει ότι ο Νορβηγός Ρόαλντ Άμουνδσεν είχε προηγηθεί κατά περίπου έναν μήνα. Ο ίδιος και οι τέσσερις άνδρες της ομάδας του πέθαναν στην επιστροφή.

Το Terra Nova ήταν το πλοίο που μετέφερε στον κόσμο την είδηση του θανάτου τους. Αργότερα χρησιμοποιήθηκε στην αλιεία φώκιας στα νερά της Νέας Γης, στον ανατολικό Καναδά, και βυθίστηκε το 1943.

Για τη δημιουργία των μοντέλων, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν υποβρύχια τεχνολογία απεικόνισης της καναδικής εταιρείας Voyis. Χιλιάδες εικόνες υψηλής ανάλυσης συλλέχθηκαν και συνδυάστηκαν σχεδόν επιτόπου, ώστε να αποτυπωθούν με ακρίβεια τα δύο ναυάγια.

Σύμφωνα με τον Γκάιγκερ, η τεχνολογική πρόοδος ανοίγει μια νέα περίοδο στην αναζήτηση και τη μελέτη ιστορικών ναυαγίων, καθώς επιτρέπει στους επιστήμονες να χαρτογραφούν με πολύ μεγαλύτερη λεπτομέρεια σημεία που μέχρι πρόσφατα ήταν σχεδόν απρόσιτα.

Η αποστολή έχει και επιστημονικό ενδιαφέρον πέρα από την ιστορική διάσταση. Θαλάσσιοι βιολόγοι αναμένεται να μελετήσουν τους οργανισμούς που ζουν γύρω από τα ναυάγια και τον τρόπο με τον οποίο η φύση καταλαμβάνει ξανά τα ξύλινα σκαριά.

Οι ερευνητές κατέγραψαν επίσης τις επιπτώσεις της αλιείας βαθέων υδάτων, καθώς βαριά δίχτυα από μηχανότρατες φαίνεται να έχουν καλύψει τμήματα των ναυαγίων. Ο Γκάιγκερ υποστήριξε ότι, παρά την πρόοδο των ρομπότ και των αυτόνομων υποβρύχιων οχημάτων, η ανθρώπινη παρουσία παραμένει κρίσιμη στην εξερεύνηση. Όπως είπε, χωρίς τον άνθρωπο χάνονται η ποίηση, ο ρομαντισμός και το δέος που συνδέουν την εξερεύνηση με το παρελθόν και την ωθούν προς το μέλλον.

Με πληροφορίες από Guardian/lifo