Νέα μελέτη αναδεικνύει τα οφέλη της πατάτας στην εξέλιξη του ανθρώπινου DNA, αποδεικνύοντας ταυτόχρονα ότι το φυτό δεν αποτελεί απλώς μία από τις σημαντικότερες καλλιέργειες στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, η συστηματική κατανάλωσή της από τους αυτόχθονες πληθυσμούς των Άνδεων φαίνεται πως επηρέασε ακόμη και την εξέλιξη του ανθρώπινου DNA, προσφέροντας πλεονέκτημα σε όσους μπορούσαν να αφομοιώσουν αποτελεσματικότερα το άμυλο.

Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες (UCLA) και του Πανεπιστημίου του Μπάφαλο και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications, εξετάζει πώς η καλλιέργεια της πατάτας στις Άνδεις πριν από περίπου 6.000 έως 10.000 χρόνια συνδέεται με γενετικές αλλαγές στους αυτόχθονες πληθυσμούς του σημερινού Περού.

Τι διαπίστωσαν για την πατάτα οι ερευνητές

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι αυτόχθονες κάτοικοι του -σημερινού- Περού διαθέτουν περισσότερα αντίγραφα του γονιδίου AMY1 από οποιονδήποτε άλλο γνωστό ανθρώπινο πληθυσμό. Το συγκεκριμένο γονίδιο είναι υπεύθυνο για την παραγωγή της αμυλάσης στο σάλιο, ενός ενζύμου που διασπά το άμυλο ήδη από τη στιγμή της μάσησης της τροφής.

Όσο περισσότερα αντίγραφα του γονιδίου διαθέτει κάποιος, τόσο μεγαλύτερη θεωρείται η παραγωγή του ενζύμου και τόσο αποτελεσματικότερη η πέψη των αμυλούχων τροφών.

Για τις ανάγκες της μελέτης, η ερευνητική ομάδα συνέλεξε δείγματα DNA από ομιλητές της γλώσσας Κέτσουα στις περουβιανές Άνδεις και τα συνέκρινε με χιλιάδες γονιδιωματικά δείγματα από δεκάδες σύγχρονους πληθυσμούς σε όλο τον κόσμο. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η φυσική επιλογή ευνόησε σταδιακά όσους διέθεταν μεγαλύτερο αριθμό αντιγράφων του AMY1, καθώς η πατάτα εξελισσόταν σε βασικό στοιχείο της καθημερινής διατροφής.

Το εξελικτικό πλεονέκτημα λόγω πατάτας

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι πριν από περίπου 10.000 χρόνια, τα άτομα με περίπου δέκα ή περισσότερα αντίγραφα του γονιδίου είχαν μικρό αλλά σημαντικό εξελικτικό πλεονέκτημα στην επιβίωση ή την αναπαραγωγή τους σε κάθε γενιά. Όπως εξηγούν, δεν δημιουργήθηκαν νέα αντίγραφα του γονιδίου επειδή οι άνθρωποι άρχισαν να τρώνε πατάτες.

Αντίθετα, όσοι είχαν ήδη περισσότερα αντίγραφα απέκτησαν μεγαλύτερες πιθανότητες να αφήσουν απογόνους, με αποτέλεσμα το χαρακτηριστικό αυτό να γίνεται ολοένα και συχνότερο στον πληθυσμό.

Σήμερα, οι αυτόχθονες πληθυσμοί του Περού διαθέτουν κατά μέσο όρο περίπου δέκα αντίγραφα του AMY1, δηλαδή δύο έως τέσσερα περισσότερα από κάθε έναν από τους άλλους 83 πληθυσμούς που εξετάστηκαν στη μελέτη.

Για να ενισχύσουν τα συμπεράσματά τους, οι ερευνητές συνέκριναν τα γενετικά δεδομένα των αυτόχθονων Περουβιανών με εκείνα των Μάγια στο Μεξικό. Αν και οι δύο πληθυσμοί μοιράζονται κοινά εξελικτικά χαρακτηριστικά, οι Μάγια δεν ανέπτυξαν αντίστοιχη παράδοση καλλιέργειας και κατανάλωσης πατάτας.

Η σύγκριση έδειξε ότι οι αυτόχθονες Περουβιανοί διαθέτουν κατά μέσο όρο δέκα αντίγραφα του γονιδίου, έναντι έξι στους Μάγια, στοιχείο που ενισχύει την υπόθεση ότι η καλλιέργεια της πατάτας διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη συγκεκριμένη γενετική προσαρμογή.

Η ομάδα εξέτασε επίσης το ενδεχόμενο οι γενετικές διαφορές να οφείλονται στη δραματική μείωση των αυτόχθονων πληθυσμών μετά την άφιξη των Ευρωπαίων στην Αμερική, εξαιτίας ασθενειών, λιμών και συγκρούσεων.

Ωστόσο, χρησιμοποιώντας σύγχρονες τεχνολογίες ανάλυσης DNA, οι επιστήμονες κατέληξαν ότι τα αυξημένα αντίγραφα του AMY1 είχαν ήδη γίνει συχνότερα στις Άνδεις αρκετές χιλιάδες χρόνια πριν από την ευρωπαϊκή αποικιοκρατία, γεγονός που ενισχύει το συμπέρασμα ότι η διατροφή και όχι τα μεταγενέστερα ιστορικά γεγονότα διαμόρφωσε αυτή τη γενετική εξέλιξη.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα αποτελούν μία από τις πιο ισχυρές ενδείξεις μέχρι σήμερα ότι οι διατροφικές συνήθειες μπορούν να επηρεάσουν την ανθρώπινη εξέλιξη μέσα σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα.

Πηγή: Lifo