Για τους Κύπριους, το φαγητό δεν αποτελεί απλώς μια καθημερινή ανάγκη, αλλά έναν ολόκληρο τρόπο ζωής. Από τα οικογενειακά τραπέζια και τις συνάξεις με φίλους μέχρι το «να πάρω ένα σάντουιτς από τον δρόμο», όλα αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία της καθημερινότητάς μας.

Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι ήδη από το 1986 υπήρχε άρθρο αφιερωμένο στο κυπριακό σάντουιτς. Όπως αναφέρεται στο ρεπορτάζ που εντοπίσαμε στις σελίδες του «Περιοδικού», το αφιέρωμα έγινε με αφορμή δημοσίευμα αμερικανικού περιοδικού που εκθείαζε τα σάντουιτς που καταναλώνουν οι Αμερικανοί, χαρακτηρίζοντάς τα ως τα καλύτερα στον κόσμο. Έτσι, ο αρθρογράφος επισκέφθηκε μερικά από τα πιο γνωστά σαντουιτσάδικα της εποχής στη Λευκωσία. «Ξέροντας ότι το σάντουιτς είναι από παλιά αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής ζωής των Κυπρίων, αποφασίσαμε να βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους με ένα δικό μας ρεπορτάζ», επισημαίνει.

Ο αρθρογράφος προχωρά και σε μια σύντομη ιστορική αναφορά στην εξέλιξη του σάντουιτς στην Κύπρο κατά τη διάρκεια των χρόνων: «Από το “κουλούρι-τυρί” που αγόραζε κανείς κάποτε από τη σχολική καντίνα, το σάντουιτς στην Κύπρο έχει εξελιχθεί σήμερα σε ένα σχεδόν ολοκληρωμένο γεύμα, ανάλογα με την όρεξη και τα γούστα του κόσμου. Την ευρύτερη διάδοσή του μαρτυρούν τα πολυάριθμα σαντουιτσίδικα που συναντά κανείς σε όλες τις πόλεις, ακόμη και στην ύπαιθρο, ενώ δεν έχουν εκλείψει και οι πλανόδιοι πωλητές με το χαρακτηριστικό “αμαξούδι” τους (…)».

Ζεστά ή κρύα, τα κυπριακά σάντουιτς, όπως επισημαίνεται στο άρθρο, χαρακτηρίζονται πρώτα απ’ όλα από το μεράκι εκείνου που τα παρασκευάζει. Τα βασικά υλικά που περιλαμβάνονται συνήθως είναι χαλλούμι ή άλλο τυρί, λούντζα, σαλάμι, μορτατέλα, ρόστο, χαμ ή μπέικον και κοτόπουλο, συνοδευόμενα από ντομάτα ή πίκλα και μουστάρδα. Η τιμή τους τότε κυμαινόταν από 30 έως 60 σεντ, δηλαδή περίπου 0,51 έως 1,03 ευρώ αντιστοιχία.

Στο πλαίσιο του ρεπορτάζ, ο αρθρογράφος μίλησε με ειδικούς του χώρου, δηλαδή επαγγελματίες που διέθεταν μαγαζιά ή καρότσες πώλησης σάντουιτς σε διάφορα σημεία της Λευκωσίας, πολλά από τα οποία δεν υπάρχουν σήμερα.

Γιώργος Γιαπανάς (ΓΣΠ): Όλη μου τη ζωή φτιάχνω σάντουιτς. 31 ολόκληρα χρόνια είμαι στο επάγγελμα και φτιάχνω σάντουιτς που άλλος δεν μπορεί να τα κάνει. Προσέχω το κουλούρι και έχω 4 ειδών γεμίσματος, λουκάνικο, λούντζα, ρόστο και χαλλούμι. Έχω πελατεία από όλη την Κύπρο. Ρωτήστε και θα δείτε ότι είμαστε το πρώτο όνομα. Τα σάντουιτς μας κοστίζουν 25 σεντ και τα πουλώ 30, όμως βγαίνω γιατί έχω μεγάλη κατανάλωση, γύρω στα 350 τη μέρα, ενώ κάποτε πωλούσα και 500. Υπάρχει κόσμος που έρχεται ειδικά εδώ για να φάει από τα σάντουιτς μου. Δουλεύουμε πολλές ώρες, από τις 6 το πρωί μέχρι τις 9-10 το βράδυ.

Σαντουιτσίδικο «Δροσιά» (Λεωφόρος Ευαγόρου): Εδώ το πουλούμε 40 σεντ, γιατί το κουλούρι το αγοράζουμε 15 σεντ. Δουλεύουμε με λούντζα, χαλλούμι, ρόστο και χάμπουργκερ. Πουλούμε περίπου 150 σάντουιτς τη μέρα. Τα σάντουιτς τα ζεσταίνουμε με ηλεκτρική ψησταριά και αυτό ανεβάζει το κόστος. Τώρα ακριβώς υπολογισμό δεν κάμνω για το κόστος. Κοστίζει περίπου 25 σεντ το ένα. Έχουμε και ενοίκιο 90 λίρες εδώ, όμως βγαίνουμε. Καθαρίζουμε γύρω στις 500 λίρες τον μήνα, δουλεύουμε όλη μέρα μαζί με τη γυναίκα μου.

Χρίστος Μουσουλιώτης (γωνία Στασίνου, Πλατεία Ελευθερίας, σε καροτσάκι): Ο κόσμος προτιμά τα σάντουιτς με ρόστο και τυρί. Από αυτά πουλώ πιο πολλά. Ό,τι σάντουιτς κάμω τα πουλώ προς 35 σεντ το ένα. Στο επάγγελμα μπήκα από το ’55, διέκοψα ένα διάστημα και από το ’80 είμαι εδώ, στη θέση του “Έλα-Έλα”, που τον “πάτησε” αυτοκίνητο. Θυμούμαι, σαν παλιούς σαντουιτσίδες της Λευκωσίας, τον Μουσουλίδη, τον Κόκκινο που ήταν κοντά στου Χειλίδη, τον Λοΐζο, τον “Έλα-Έλα”, έναν κοντά στο Αθήναιο και τον Παντελή τον κουτσό. Είχε και αρκετούς άλλους. Ο κόσμος έμαθε από παλιά να τρώει σάντουιτς. Μου κοστίζουν 25 σεντ το ένα, γιατί βάζω πολύ πράμα μέσα. Στα διάφορα βάλλω χαμ, μορταδέλα, σαλάμι, κοτόπουλο και ρόστο και το πουλώ στην ίδια τιμή. Πουλώ 80-90 σάντουιτς μέχρι τη μια το μεσημέρι που δουλεύω.

Νίκος Βατυλιώτης (γωνία Λήδρας–Ρηγαίνης): Ο κόσμος τα σάντουιτς τα θέλει γρήγορα και σε λαϊκές τιμές. Πουλούμε 40 σεντ το ένα, με κατανάλωση 200 περίπου τη μέρα. Πουλούμε ακόμη 60 πίτες με γύρο περίπου. Έχουμε και αρκετά άλλα είδη, γι’ αυτό βγαίνουμε. Εφαρμόζουμε το ρητό: “Εν τη καταναλώσει το κέρδος”. Ο κόσμος πιο πολύ προτιμά το σάντουιτς διάφορα (ρόστο, λούντζα, χαλλούμι) και τα συνδυάζει με ένα αναψυκτικό ή έναν χυμό. Τρώει στα γρήγορα και συνεχίζει τα ψώνια ή τη βόλτα του.

Διαβάστε ολόκληρο το ρεπορτάζ: