Στο Vivendi που έγινε FACTORY και μετά FACTORY Club Vivendi, στους ΑΚΡΟΒΑΤΕΣ, στην πόρτα του ZOO ντυμένοι υπερπαραγωγή και στο ασανσέρ για το Versus, με τα μπίτια να ακούγονται μέχρι το ισόγειο. Στα σκοτεινά του Klubd και στα υπόγεια του Πλην 2.

Με μια βότκα-πορτοκάλι-πετρέλαιο στο χέρι και ένα ουίσκι-φωτιά στο τραπέζι. Με Καρρά αμέσως μετά από Faithless και με τούρκικα τσιφτετέλια μετά από remix των Nirvana.

Υπήρχαν εποχές που αυτό ήταν το ΠΣΚ μας και έχουμε κρατήσει για παρακαταθήκη πόρτες και χυλόπιτες που φάγαμε, ρομάντζα που έμειναν στα διασταυρωθέντα βλέμματα, αμήχανους χορούς και φλασιές “So You Think You Can Dance” εαυτού – και άλλα πιο «σκληρά», αλλά ας τα αφήσουμε να ερημώσουν στο παρελθόν τους…

Με τούτα και με εκείνα, η εποχή του άγριου και ανελέητου clubbing μάς άφησε χρόνους και αναρωτιόμαστε: γιατί, εν τέλει, «πέθανε» το κυπριακό clubbing;

Ρωτήσαμε 4 Κύπριους που το έζησαν, το διοργάνωσαν, έγραψαν ιστορία γι’ αυτό ή απλώς έγραψαν γι’ αυτό και νομίζουμε πως βγάλαμε συμπέρασμα.

Alex Tomb (DJ/Producer)

Καταρχάς, αυτό το φαινόμενο δεν συμβαίνει μόνο στην Κύπρο. Είναι ένα παγκόσμιο ζήτημα και φαίνεται πως υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που το προκαλούν. Οι πωλήσεις αλκοόλ έχουν μειωθεί και η νέα γενιά πίνει λιγότερο. Πολλοί νέοι προσπαθούν να ακολουθούν έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής και δεν θέλουν να μένουν έξω μέχρι αργά το βράδυ.

Το clubbing παραμένει σημαντικό κομμάτι της βιομηχανίας, αλλά δεν είναι πλέον το μόνο επίκεντρο. Σήμερα, οι νεότεροι συχνά προτιμούν να πηγαίνουν σε φεστιβάλ ή σε daytime parties. Υπάρχει επίσης υπερκορεσμός στην αγορά των events, και ειδικά των φεστιβάλ. Ίσως ο κόσμος ξοδεύει το μεγαλύτερο μέρος του μηνιαίου του budget σε ένα μεγάλο event και μετά να μην μπορεί να βγαίνει κάθε εβδομάδα.

Μια άλλη θεωρία που έχω σκεφτεί αρκετές φορές είναι ότι η γενιά που σήμερα είναι περίπου 25 έως 30 ετών, δεν έζησε πραγματικά την clubbing κουλτούρα στην πλήρη της μορφή. Την περίοδο της πανδημίας ήταν κλεισμένοι στο σπίτι, στην ηλικία που κανονικά θα έβγαιναν έξω, και αυτό ίσως έσπασε τη συνέχεια. Ίσως χρειάζεται λίγος ακόμη χρόνος για να δούμε αν αυτό θα έχει μακροπρόθεσμη επίδραση.

Επίσης, πλέον ο κόσμος τα έχει όλα στο κινητό του. Η πανδημία επιτάχυνε την ψηφιακή εποχή και πλέον χρειάζεται πάντα ένας επιπλέον λόγος για να βγει κάποιος από το σπίτι και να πάει για clubbing.

Τέλος, και ίσως το σημαντικότερο, η ζωή έχει γίνει πολύ ακριβή λόγω του πληθωρισμού. Τα εισιτήρια για events, αλλά και τα ποτά κοστίζουν πολύ και η πλειοψηφία του κόσμου απλώς δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά να βγαίνει τόσο συχνά.

Maria Reyes (VIP Relations, Guaba)

Το clubbing δεν πέθανε. Το παλιό του μοντέλο πέθανε. Τώρα ο κόσμος θέλει: νωρίτερες ώρες, υπαίθριους χώρους, πραγματικές συναθροίσεις, ασφαλές και χαλαρό περιβάλλον, καλύτερη ατμόσφαιρα, λιγότερη πίεση και καλύτερη σχέση ποιότητας-τιμής. Αυτό ακριβώς προσφέρει το Guaba.

Κωνσταντίνος Κυπριανού [Συνιδρυτής της Alternative Brains Rule (AfroBanana Festival) και ιδιοκτήτης του Σουσάμι μπαρ]

Το clubbing δεν πεθαίνει μόνο στην Κύπρο, αλλά και παγκόσμια, και αυτό ξεκίνησε ουσιαστικά μετά τον Covid. Οι νέοι και οι έφηβοι τότε έχασαν 2,5-3 πολύ σημαντικά χρόνια, όπου αντί να διαμορφωθεί η δική τους clubbing κουλτούρα, δημιουργήθηκε μια πιο απομονωμένη τάση: λιγότερο αλκοόλ, περισσότερα γυμναστήρια, περισσότερος χρόνος σε social media και Discord groups, παρά στην ανθρώπινη κοινωνική συνεύρεση.

Οι σκηνές ανέκαθεν ανακυκλώνονταν μερικώς κάθε 3 χρόνια και πιο ολοκληρωμένα γύρω στα 7, όμως μετά τον Covid αυτή η ανανέωση είναι εμφανώς μειωμένη.

Τα dancefloors, που παραδοσιακά απευθύνονταν σε ηλικίες 16–30, σήμερα έχουν μετατοπιστεί. Το 2026 βλέπουμε κυρίως ένα κοινό 30-55. Και το βασικό είναι ότι αυτές οι δύο γενιές δεν συνυπάρχουν μουσικά. Οι νεότεροι που πάνε για clubbing, δυστυχώς, έχουν εγκλωβιστεί σε ένα mainstream χωρίς ουσία, βασισμένο στο story, στο «να δείξω ότι είμαι εκεί», σε ένα FOMO που τροφοδοτείται από τα likes.

Έτσι χάνεται ο αρχικός σκοπός του clubbing, που ήταν η δημιουργία μιας πραγματικής κοινότητας στο dancefloor, όπου ο DJ λειτουργούσε ως επιμελητής ενός ταξιδιού και ο χώρος παρείχε τον σωστό ήχο και φως για να ενδυναμώσει αυτήν την εμπειρία.

Ήταν μια βαθιά, έντονη εμπειρία – μια μορφή απελευθέρωσης από τον έξω κόσμο και, ταυτόχρονα, η δημιουργία μιας meaningful κοινότητας, σχεδόν οικογένειας, για εκείνες τις 5–7 ώρες. Ένας μικρόκοσμος που σου έδινε ελπίδα.

Και αυτός ο μικρόκοσμος, αυτός ο ρομαντισμός, σήμερα φθίνει και αντικαθίσταται από μια πιο ρηχή, mainstream κουλτούρα θεάματος και αυτοπροβολής, όπου η «κοινότητα» υπάρχει περισσότερο μέσα σε ένα κινητό παρά στο ίδιο το dancefloor.

Το clubbing, όμως, δεν τελειώνει· πεθαίνει με τη μορφή που το ξέραμε, αλλά θα ξαναγεννηθεί σε κάτι νέο. Γιατί η ανάγκη του ανθρώπου για βαθιές, ουσιαστικές ανθρώπινες συνδέσεις δεν πρόκειται ποτέ να εξαφανιστεί.

Γιάννης Πέτεβης (Συντάκτης στήλης Nightlife & Clubbing, Time Out Cyprus και CheckIn Cyprus)

Δεν αναρωτιέμαι πια – φαντάζει σαν φυσικό επακόλουθο μιας αρκετά στείρας εποχής. Πώς σκέφτεσαι ότι θα ήταν τα Φιλαράκια σήμερα, στο Central Perk καφέ, μ’ ένα κινητό στο χέρι; Αυτό θα ήταν μια σκέτη αποτυχία και δεν θα υπήρχαν καν.

Το clubbing, με τα καλά και τα κακά του, βασιζόταν στη συναναστροφή, στη γνωριμία διά ζώσης νέων ανθρώπων, στον έρωτα και στην αναζήτησή του… Το να πας σήμαινε πως υπήρχε σοβαρός «κίνδυνος» να πληγεί το διογκωμένο σήμερα ego σου και να φας πόρτα, χυλόπιτα ή, έστω, να βγεις από το comfort zone σου και να αφήσεις το κινητό στην τσέπη – δεν ήταν και πολύ smart, ειδικά πριν το 2009.

Αυτό το έχουμε αποχαιρετήσει εδώ και χρόνια· απλώς σήμερα οι μικροί είναι αρκετά μεγάλοι ώστε να είναι σε ηλικία να πηγαίνουν club, αλλά να μην το κάνουν, και οι μεγάλοι είναι αρκετά χορτάτοι για να νιώσουν οικεία να αφήσουν τα περασμένα μεγαλεία στο παρελθόν.

Θ’ αναστηθεί; Ίδωμεν.