Αστρονόμοι χρησιμοποίησαν τις ηλικίες των άστρων για να προσδιορίσουν το σημείο όπου ο δίσκος του Γαλαξία μας γίνεται τόσο αραιός, ώστε να σταματά η γέννηση νέων άστρων, προσφέροντας τον ίσως ακριβέστερο ορισμό της έκτασής του.

Αντίθετα με όσα βλέπουμε σε ταινίες επιστημονικής φαντασίας, οι γαλαξίες δεν έχουν απότομα «σύνορα» όπως ένα νησί στη θάλασσα. Μοιάζουν περισσότερο με σύννεφα που σταδιακά διαλύονται στο κενό.

Αντί λοιπόν να ψάχνουμε το πιο απομακρυσμένο άστρο, οι επιστήμονες εστίασαν στο πού σταματά η διαδικασία αστρογένεσης. «Χαρτογραφώντας πώς αλλάζουν οι ηλικίες των άστρων κατά μήκος του δίσκου, έχουμε πλέον μια σαφή, ποσοτική απάντηση», δήλωσε ο Dr. Karl Fiteni από το Πανεπιστήμιο της Insurbia.

Το «U» των αστρικών ηλικιών

Τα άστρα γεννιούνται πρώτα κοντά στο κέντρο του γαλαξία, όπου το αέριο είναι πυκνό. Όσο απομακρυνόμαστε, η ηλικία των άστρων μειώνεται, μέχρι να φτάσουμε στο όριο του δίσκου αστρογένεσης.

Πέρα από αυτό το σημείο, τα άστρα που συναντάμε είναι «μετανάστες»: άστρα που γεννήθηκαν πιο εσωτερικά και μετακινήθηκαν προς τα έξω λόγω βαρυτικών κυμάτων ή εκρήξεων σουπερνόβα. Αυτό δημιουργεί ένα μοτίβο σχήματος «U», όπου οι ηλικίες πέφτουν μέχρι το όριο και μετά αρχίζουν να ανεβαίνουν ξανά, αφού μόνο τα γηραιότερα άστρα είχαν τον χρόνο να ταξιδέψουν τόσο μακριά.

Η νέα μέτρηση: 36.800 έως 39.600 έτη φωτός

Χρησιμοποιώντας δεδομένα από την αποστολή Gaia, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι το όριο του δίσκου βρίσκεται μεταξύ 36.800 και 39.600 ετών φωτός από το κέντρο. Παραμένει μυστήριο γιατί η αστρογένεση σταματά εκεί, τη στιγμή που υπάρχει ακόμη αρκετό αέριο σε μεγαλύτερες αποστάσεις. Πιθανολογείται ότι βαρυτικές διεργασίες ή η στρέβλωση του γαλαξιακού δίσκου εμποδίζουν το αέριο να συμπυκνωθεί αρκετά ώστε να δημιουργήσει νέα ηλιακά συστήματα.

Ακόμη και αν αυτός ο ορισμός γίνει αποδεκτός, υπάρχουν άστρα που εκτείνονται για τουλάχιστον 10.000 έτη φωτός πέρα από αυτό το όριο. Αν τα εξαιρέσουμε, τότε πολλοί φανταστικοί κόσμοι της λογοτεχνίας, όπως ο πλανήτης Terminus του Ισαάκ Ασίμοφ, θα βρίσκονταν «βαθιά στον εξωγαλαξιακό χώρο» και όχι απλώς στην άκρη του Γαλαξία.

Πηγή