Σε μια εποχή όπου οι ειδοποιήσεις των κινητών τηλεφώνων, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η συνεχής συνδεσιμότητα καθορίζουν την καθημερινότητα, ολοένα και περισσότεροι νέοι επιλέγουν να πληρώσουν για κάτι που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούταν αυτονόητο: τη σιωπή.

Τα λεγόμενα «καταφύγια ευεξίας» -οργανωμένα προγράμματα διαλογισμού και αποχής από την ομιλία, την τεχνολογία και τους περισπασμούς της καθημερινότητας- γνωρίζουν εντυπωσιακή ανάπτυξη διεθνώς, με τη Γενιά Z και τους μιλένιαλς να αποτελούν τους βασικούς «πελάτες» μιας νέας βιομηχανίας ευεξίας που υπόσχεται ψυχική ηρεμία και επανασύνδεση με τον εαυτό.

Η 29χρονη Νίαμ Ντόνελι από τη Βόρεια Ιρλανδία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Οπως εξηγεί στο Reuters, πριν επιστρέψει από την Αυστραλία στην πατρίδα της για επαγγελματικούς λόγους, αποφάσισε να κάνει μια στάση στο Μπαλί και να συμμετάσχει σε ένα τριήμερο πρόγραμμα σιωπής. Για τρεις ημέρες παρέδωσε το κινητό της τηλέφωνο, απομακρύνθηκε από κάθε ψηφιακό μέσο επικοινωνίας και αφιερώθηκε αποκλειστικά στον διαλογισμό και την ενδοσκόπηση.

«Ήθελα να είμαι σίγουρη για την απόφασή μου να επιστρέψω. Δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος από το να μείνεις μόνος με τις σκέψεις σου», δήλωσε. Οπως εξηγεί, οι πρώτες ώρες χωρίς τηλέφωνο ήταν αγχωτικές, ενώ η απουσία αίσθησης του χρόνου αποδείχθηκε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της εμπειρίας.

Το κόστος του συγκεκριμένου καταφυγίου έφτασε τις 100 στερλίνες για τρεις ημέρες, ενώ άλλες αντίστοιχες διοργανώσεις μπορεί να κοστίζουν εκατοντάδες ή ακόμη και χιλιάδες ευρώ. Παρ’ όλα αυτά, η ζήτηση συνεχίζει να αυξάνεται, καθώς πολλοί νέοι θεωρούν ότι η ψυχική τους υγεία αποτελεί προτεραιότητα που αξίζει την οικονομική θυσία.

Η τάση αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο κύμα της λεγόμενης «οικονομίας της ευεξίας». Σύμφωνα με έρευνα της συμβουλευτικής εταιρίας McKinsey για το 2025, οι millennials και η Generation Z αντιπροσωπεύουν περίπου το 36% του ενήλικου πληθυσμού των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά πραγματοποιούν περισσότερο από το 41% των συνολικών δαπανών στον τομέα της ευεξίας. Η κατηγορία περιλαμβάνει υπηρεσίες ψυχικής υγείας, διαλογισμό, γυμναστική, ταξίδια ευεξίας, εφαρμογές συνειδητότητας και εξειδικευμένα προγράμματα προσωπικής ανάπτυξης.

Οι ειδικοί συνδέουν το φαινόμενο με τις αυξανόμενες πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι νεότερες γενιές. Η στεγαστική κρίση, η αβεβαιότητα στην αγορά εργασίας, το αυξημένο κόστος ζωής και η υπερβολική έκθεση στα κοινωνικά δίκτυα δημιουργούν ένα περιβάλλον διαρκούς άγχους. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η αναζήτηση εμπειριών που προσφέρουν αποφόρτιση και ψυχική ισορροπία αποκτά ιδιαίτερη αξία.

Παράλληλα, παρατηρείται μια μετατόπιση στις καταναλωτικές προτεραιότητες. Πολλοί νέοι δηλώνουν ότι στόχοι όπως η αγορά κατοικίας ή η δημιουργία σημαντικών αποταμιεύσεων μοιάζουν ολοένα και πιο δύσκολα επιτεύξιμοι. Αντί να αναβάλουν την προσωπική τους ικανοποίηση για ένα αβέβαιο μέλλον, επιλέγουν να επενδύσουν σε εμπειρίες που βελτιώνουν την ποιότητα της ζωής τους στο παρόν.

Οι οικονομικοί σύμβουλοι εμφανίζονται προσεκτικά θετικοί απέναντι στο φαινόμενο. Υποστηρίζουν ότι οι δαπάνες για ψυχική ευεξία μπορούν να θεωρηθούν μια μορφή επένδυσης, αρκεί να μη θέτουν σε κίνδυνο τη μακροπρόθεσμη οικονομική σταθερότητα. Όπως επισημαίνουν, η συμμετοχή σε τέτοιες δραστηριότητες μπορεί να συμβάλει στη μείωση του άγχους, στη βελτίωση της συγκέντρωσης και στη λήψη πιο ισορροπημένων αποφάσεων.

Η άνοδος των «καταφυγίων σιωπής» αποτυπώνει μια βαθύτερη κοινωνική μεταβολή, καθώς σε έναν κόσμο όπου η προσοχή αποτελεί το πολυτιμότερο εμπόρευμα και η συνεχής συνδεσιμότητα θεωρείται δεδομένη, η σιωπή μετατρέπεται σταδιακά σε πολυτέλεια.


ΠΗΓΗ