Το Α΄ Βραβείο στον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για την αναδημιουργία του Δημοτικού Πάρκου Γλυπτικής «Μιχάλης Παυλίδης» στη Γεροσκήπου απονεμήθηκε στην πρόταση των Χαράλαμπου Αριστοδήμου, Αγνής Δημητρίου, Ηλία Ηλία, Χριστίνας Ηλία, Κωνσταντίνου Κέλπη, Μάριου Κυριάκου, Παναγιώτη Τσαγγάρη και Χριστίνας Χάρπα με την ονομασία, «Κάτω που τη στραταρκά».

Στην καρδιά της πρότασης βρίσκεται ένα στοιχείο βαθιά συνδεδεμένο με την κυπριακή ζωή: η παραδοσιακή στραταρκά. Η κληματαριά της κυπριακής αυλής, κάτω από την οποία οι άνθρωποι μαζεύονταν για κουβέντα, φαγητό, ξεκούραση και γιορτή, επανερμηνεύεται και μεταφέρεται στον δημόσιο χώρο.

Το νέο πάρκο σχεδιάζεται ουσιαστικά σαν μια μεγάλη «κοινή αυλή» για τη Γεροσκήπου, με τη στραταρκά να λειτουργεί ως χώρος σκίασης, συνάντησης και κοινωνικής ζωής, αλλά και ως βιοκλιματικό στοιχείο που δημιουργεί πιο ευχάριστες συνθήκες κατά τους θερμούς μήνες.

Ένα πάρκο που γίνεται κομμάτι της πόλης

Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η διαδρομή που συνδέει την πλατεία με το ΚΕΝ/Μεταξουργείο και λειτουργεί ως η «ραχοκοκαλιά» του πάρκου. Γύρω της αναπτύσσονται χώροι περιπάτου, στάσης, παιχνιδιού, άθλησης, αναψυχής και πολιτισμού.

Η λογική της κλειστής περίφραξης εγκαταλείπεται και στη θέση της δημιουργείται ένα ήπιο περιμετρικό ανάχωμα, ώστε το πάρκο να παραμένει ανοιχτό και προσβάσιμο και να λειτουργεί περισσότερο ως φυσική συνέχεια της πόλης παρά ως ένας απομονωμένος χώρος πρασίνου.

Από το pumptrack μέχρι τον υδάτινο κήπο

Η νέα εικόνα του πάρκου περιλαμβάνει διαφορετικές ζώνες και εμπειρίες. Πιο δραστήριες περιοχές αναπτύσσονται γύρω από το pumptrack, ενώ κοντά στην παιδική χαρά δημιουργούνται περισσότερο οικογενειακοί χώροι. Προβλέπονται επίσης χώροι στάσης και συνάθροισης, καθώς και χώρος εκδηλώσεων με σκηνή.

Ξεχωριστό στοιχείο αποτελεί ο υδάτινος κήπος, ο οποίος συνδυάζεται με πυκνή φύτευση και λειτουργεί ως φυσικό φίλτρο απέναντι στον θόρυβο και την κίνηση του δρόμου. Το νερό ακολουθεί μέρος της πορείας μέσα στο πάρκο, προσθέτοντας ήχο, αντανακλάσεις και δροσιά στην εμπειρία του περιπάτου.

Τα γλυπτά παραμένουν πρωταγωνιστές

Τα υφιστάμενα γλυπτά ενσωματώνονται στη νέα σύνθεση και τοποθετούνται σε σημεία που επιτρέπουν στον επισκέπτη να σταματήσει και να τα παρατηρήσει, ενώ ορισμένα μεταφέρονται στις εισόδους του πάρκου και λειτουργούν ως τοπόσημα.

Για την παρουσίασή τους σχεδιάζεται ένα σύστημα κυβικών βάσεων διαφορετικών υψών, που λειτουργούν ταυτόχρονα ως βάθρα, καθιστικά και στοιχεία του αστικού εξοπλισμού. Κάτω από τη στραταρκά, αναρτώμενοι κεκλιμένοι καθρέφτες δημιουργούν διαφορετικές οπτικές και έναν πιο ιδιαίτερο τρόπο θέασης των έργων.

Μεσογειακό πράσινο και φυσική σκιά

Σημαντικό ρόλο στη νέα εικόνα του πάρκου έχει η φύτευση. Επιλέγονται κυρίως μεσογειακά είδη με χαμηλές ανάγκες σε νερό και συντήρηση, ενώ δέντρα, θάμνοι, αναρριχητικά και αρωματικά φυτά δημιουργούν διαφορετικές ζώνες σκιάς και πρασίνου. Παράλληλα, αξιοποιείται η υφιστάμενη βλάστηση και ενισχύεται η βιοποικιλότητα με μικρές παρεμβάσεις, όπως σπιτάκια για πουλιά και ταΐστρες για μικρά ζώα.

Φυσικά υλικά και αναφορές στη Γεροσκήπου

Η επιλογή των υλικών ακολουθεί τη φυσική και βιώσιμη φιλοσοφία του πάρκου, με γήινους χρωματισμούς και διαπερατές επιφάνειες. Στις διαδρομές χρησιμοποιούνται μεταξύ άλλων θηραϊκή γη και ελαστικό δάπεδο, ενώ στα πλατώματα ενσωματώνονται μοτίβα τερακότας εμπνευσμένα από τα αρχαία ψηφιδωτά της περιοχής «Χρυσοχώραφος». Στους χώρους στάθμευσης προβλέπεται διαπερατό χαλίκι, ώστε ακόμη και οι πιο λειτουργικές επιφάνειες να εντάσσονται στη συνολική περιβαλλοντική λογική της πρότασης.

Το αποτέλεσμα φιλοδοξεί να είναι κάτι περισσότερο από ένα ανανεωμένο πάρκο: ένας σύγχρονος δημόσιος χώρος που αντλεί την ταυτότητά του από τη Γεροσκήπου και την κυπριακή παράδοση και δημιουργεί έναν νέο τόπο για περίπατο, παιχνίδι, τέχνη, πολιτισμό και συνάντηση.

Ή, όπως συνοψίζει και η ίδια η ιδέα πίσω από την πρόταση: «η καλή κουβέντα κάτω που τη στραταρκά εν μισή φιλοξενία».

Πηγή: architecture.org.cy