Η Ιαπωνία ξεπέρασε για πρώτη φορά τους 100.000 κατοίκους ηλικίας 100 ετών και άνω, σύμφωνα με τα νέα στοιχεία του υπουργείου Υγείας.

Στη χώρα ζουν πλέον 107.677 άνθρωποι άνω των 100 ετών, περισσότεροι από οπουδήποτε αλλού στον κόσμο. Το 88% είναι γυναίκες.

Η γηραιότερη γυναίκα της Ιαπωνίας είναι η Κισιμότο Φούγιο, 114 ετών, από το Κιότο, ενώ ο γηραιότερος άνδρας είναι ο Κάτο Χικάρου, 112 ετών, από το Κουμαμότο.

Ο υπουργός Υγείας Κενίτσιρο Ουένο δήλωσε ότι η πρόοδος της ιατρικής και της τεχνολογίας έχει βοηθήσει περισσότερους ανθρώπους να ζουν για πολλά χρόνια με καλή υγεία. Προειδοποίησε όμως ότι η γήρανση του πληθυσμού ασκεί όλο και μεγαλύτερη πίεση στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.

Οι ειδικοί συνδέουν τη μακροζωία των Ιαπώνων και με τον τρόπο ζωής. Η παραδοσιακή διατροφή περιλαμβάνει πολλά ψάρια, λαχανικά και ρύζι και λιγότερα κορεσμένα λιπαρά από πολλές δυτικές δίαιτες. Πολλοί ηλικιωμένοι περπατούν συχνά, χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς και το ποδήλατο και παραμένουν σωματικά δραστήριοι.

Όλο και περισσότεροι ηλικιωμένοι, όλο και λιγότερα παιδιά

Η αύξηση των 100χρονων αποτυπώνει και τη βαθιά δημογραφική αλλαγή που συντελείται στην Ιαπωνία. Σήμερα, περίπου το 30% του πληθυσμού είναι άνω των 65 ετών. Μέχρι το 2070 το ποσοστό αναμένεται να πλησιάσει το 40%.

Την ίδια ώρα, οι γεννήσεις μειώνονται. Ο δείκτης γονιμότητας έπεσε πέρυσι στο ιστορικό χαμηλό των 1,14 παιδιών ανά γυναίκα, πολύ κάτω από το επίπεδο των 2,1 που απαιτείται για να ανανεώνεται ο πληθυσμός χωρίς μετανάστευση.

Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας για τον Πληθυσμό και την Κοινωνική Ασφάλιση, ο πληθυσμός της χώρας μπορεί να περιοριστεί στα 87 εκατομμύρια μέχρι το 2070. Πρόκειται για πτώση περίπου 30% από τα 128 εκατομμύρια του 2008.

Το 2025 ο πληθυσμός μειώθηκε σε 45 από τις 47 νομαρχίες της χώρας και ο ρυθμός της πτώσης επιταχύνεται.

Οι ιαπωνικές αρχές έχουν χαρακτηρίσει τη δημογραφική κατάσταση «υπαρξιακή κρίση», ενώ η πρωθυπουργός Σανάε Τακαΐτσι έχει μιλήσει για «σιωπηλή έκτακτη ανάγκη».

Η κυβέρνηση έχει θεσπίσει επιδόματα και άλλα κίνητρα για την απόκτηση παιδιών, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει καταφέρει να αντιστρέψει την τάση. Οι ειδικοί αποδίδουν την πτώση των γεννήσεων σε πολλούς παράγοντες, όπως οι λιγότεροι γάμοι, το αυξημένο κόστος ανατροφής παιδιών και οι αλλαγές στην αγορά εργασίας και στην κοινωνική ζωή.

Μια οικονομία που προσαρμόζεται στους ηλικιωμένους

Η αλλαγή της ηλικιακής σύνθεσης έχει ήδη επηρεάσει την αγορά. Εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία στην Ιαπωνία πωλούνται περισσότερες πάνες για ενήλικες απ’ ό,τι για βρέφη.

Οι εταιρείες αναπτύσσουν επίσης προϊόντα ειδικά για ηλικιωμένους, από μηχανικά βοηθήματα που διευκολύνουν την κίνηση μέχρι γυαλιά που ρυθμίζουν αυτόματα την εστίασή τους.

Η άνοδος του αριθμού των 100χρονων είναι εντυπωσιακή. Όταν η Ιαπωνία άρχισε να τους καταγράφει συστηματικά το 1963, ήταν μόλις 153. Το 1981 ξεπέρασαν τους 1.000 και το 1998 τους 10.000. Σήμερα είναι περισσότεροι από 107.000.

Τα νέα στοιχεία δόθηκαν στη δημοσιότητα πριν από την ετήσια Ημέρα Σεβασμού προς τους Ηλικιωμένους, κατά την οποία η κυβέρνηση τιμά όσους συμπληρώνουν τα 100 χρόνια με προσωπική επιστολή και ένα παραδοσιακό κύπελλο για σάκε.

Τα παλαιότερα προβλήματα στις καταγραφές

Οι αριθμοί των υπεραιωνόβιων δεν είναι πάντως πάντα εύκολο να επαληθευτούν. Μελέτες έχουν δείξει ότι λάθη στα μητρώα, ελλιπή πιστοποιητικά και θάνατοι που δεν καταγράφηκαν σωστά μπορούν να διογκώσουν τα στοιχεία.

Το 2010, έλεγχος των οικογενειακών μητρώων στην Ιαπωνία είχε εντοπίσει περισσότερους από 230.000 ανθρώπους που εμφανίζονταν ως ηλικίας 100 ετών και άνω, αλλά δεν μπορούσαν να εντοπιστούν. Σε ορισμένες περιπτώσεις είχε διαπιστωθεί ότι είχαν πεθάνει δεκαετίες νωρίτερα.

Οι αποκλίσεις αποδόθηκαν κυρίως σε ελλιπή αρχεία, ενώ υπήρχαν και υποψίες ότι ορισμένες οικογένειες είχαν αποκρύψει θανάτους ηλικιωμένων συγγενών για να συνεχίσουν να εισπράττουν τις συντάξεις τους.

Με πληροφορίες από Lifo, BBC