Επιστήμη
Το αρχαιότερο ναρκωτικό βρέθηκε σε δόντια 25.000 ετών
Το εύρημα μετατοπίζει κατά χιλιάδες χρόνια πίσω όσα γνωρίζαμε για τη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών από τον άνθρωπο.
Πρωτοποριακή μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances και βασίστηκε σε ανακάλυψη στην Ινδονησία, αποκαλύπτει μεταξύ άλλων τις προϊστορικές ρίζες της κατανάλωσης του καρυδιού βέτελ (καρύδι αρίκα).
Το καρύδι βέτελ, όπως αναφέρει σχετικά το The Conversation, είναι το τέταρτο πιο διαδεδομένο εθιστικό ναρκωτικό στον πλανήτη, μετά το αλκοόλ, την καφεΐνη και τη νικοτίνη.
Παρότι οι ιστορικές αναφορές -για την κατανάλωση του βέτελ- στην Ασία έφταναν μέχρι τα 2.000 χρόνια και τα παλαιότερα αρχαιολογικά ευρήματα στην Ταϊλάνδη χρονολογούνταν πριν από 3.500 χρόνια, η νέα έρευνα μεταφέρει τις ρίζες της συνήθειας αυτής έως και 25.000 χρόνια πίσω.
Betel nut is the fourth most used psychoactive drug in the world – and new evidence suggests it was being used in Indonesia as long as 25,000 years ago. @CarneyMatheson @CharlesSturtUni @Griffith_Uni https://t.co/GqQkbOnFFh
— The Conversation - Australia + New Zealand (@ConversationEDU) September 9, 2026
Ινδονησία: Τα ευρήματα της ανακάλυψης στο Σουλαουέσι
Η ανακάλυψη βασίστηκε σε αρχαιολογικές ανασκαφές στο νότιο Σουλαουέσι της Ινδονησίας, όπου εντοπίστηκαν τα σκελετικά κατάλοιπα δύο κυνηγών-συλλεκτών. Ο πρώτος χρονολογήθηκε μεταξύ 25.000 και 16.000 ετών πριν, ενώ ο δεύτερος μεταξύ 7.600 και 6.300 ετών πριν.
Παρά τη χρονική απόσταση 10.000 ετών που τους χώριζε, οι δύο σκελετοί παρουσίαζαν βαθιά, στρογγυλεμένα αυλάκια στα δόντια. Η φθορά αυτή οφειλόταν στην παρατεταμένη τριβή από το πιπίλισμα ενός σκληρού, σφαιρικού αντικειμένου, των σπόρων του φοίνικα αρίκα, γνωστά ως καρύδια βέτελ.
Στη μία περίπτωση, η φθορά ήταν τόσο προχωρημένη που είχε αποκαλυφθεί ο οδοντικός πόλφος.
Humans may have been using mind-altering substances far earlier than scientists had once thought, new research indicates. The evidence shows that betel nuts were used as drugs by some Indonesian communities up to 25,000 years ago. https://t.co/fSfBd2DTcC #drugspolicy
— Peter Reynolds (@TweeterReynolds) February 19, 2026
Η εξέλιξη της συνήθειας στην Ινδονησία
Σε αντίθεση με σήμερα, όπου οι χρήστες κατασκευάζουν ένα μείγμα αναμειγνύοντας το καρύδι με σβησμένο ασβέστη που βάφει το σάλιο κόκκινο, οι προϊστορικοί άνθρωποι πιπίλιζαν ολόκληρους τους σκληρούς καρπούς.
Για να επιβεβαιώσουν τα ευρήματά τους, η επιστημονική ομάδα εμβάπτισε καρύδια βέτελ σε τεχνητό σάλιο, αποδεικνύοντας ότι το πιπίλισμα αρκεί για την απελευθέρωση της αρεκολίνης, του κύριου ψυχοδραστικού αλκαλοειδούς του καρπού.
Μάλιστα, οι αναλύσεις στα δόντια των σκελετών στην Ινδονησία, επιβεβαίωσαν την αδιαμφισβήτητη παρουσία ιχνών αρεκολίνης. Καθώς και οι δύο σκελετοί έφεραν σοβαρές οδοντικές παθήσεις, εκτιμάται ότι η χρήση του καρπού ξεκίνησε για την καταπολέμηση του πόνου, δημιουργώντας ωστόσο έναν φαύλο κύκλο, καθώς η τριβή καταστρέφει περαιτέρω τα δόντια.
Μέχρι σήμερα, η έναρξη της συστηματικής χρήσης ψυχοδραστικών ουσιών συνδεόταν με την εμφάνιση της γεωργίας στη Νεολιθική Εποχή, ήτοι πριν από 12.500 χρόνια.
Η ανακάλυψη στο Σουλαουέσι αποδεικνύει ότι η συνήθεια αυτή εμφανίστηκε πολύ πριν από την καλλιέργεια της γης, αποτελώντας την αρχαιότερη άμεση ένδειξη συστηματικής χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών στην ιστορία του ανθρώπου.
Πηγή
Κεντρική εικόνα: Rachel Claire