Το δικαίωμα των γυναικών στην άμβλωση διακυβεύεται σε ολόκληρο τον κόσμο με τελευταίο παράδειγμα τις ΗΠΑ όπου, τον Ιούνιο του 2022, το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας ανέστειλε τη συνταγματική προστασία της άμβλωσης σε πανεθνικό επίπεδο. Έκτοτε, η κάθε Πολιτεία είναι ελεύθερη να αποφασίζει τη δική της πολιτική σε ό,τι αφορά την πρόσβαση σε υπηρεσίες τερματισμού της κύησης. Όσον αφορά στον ευρωπαϊκό χώρο, το δικαίωμα στην άμβλωση συνεχίζει να αντιμετωπίζει αυστηρούς περιορισμούς, αλλά και απειλές σε αρκετές από τις ευρωπαϊκές χώρες.

Σημειώνεται ότι όσον αφορά στη χώρα μας, η άμβλωση αποποινικοποίηθηκε μερικώς τον Μάρτιο του 2018. Μπορεί να πραγματοποιηθεί κατόπιν αιτήματος μέχρι τη 12η εβδομάδα της κύησης και μέχρι τη 19η εβδομάδα σε περιπτώσεις βιασμού, σεξουαλικής κακοποίησης ενήλικης ή ανήλικης ή σεξουαλικής κακοποίησης γυναίκας με νοητική αναπηρία ή αιμομιξίας. Στο παρελθόν μπορούσε να πραγματοποιηθεί μόνο αν υπήρχε κίνδυνος για σωματική ή ψυχική βλάβη της μητέρας, εάν υπήρχε κίνδυνος παραμόρφωσης του εμβρύου ή εάν η μητέρα βιάστηκε ή κακοποιήθηκε σεξουαλικά.

Η εγγραφή της άμβλωσης στο γαλλικό Σύνταγμα, αντικείμενο νομοσχεδίου που παρουσιάζεται την Τετάρτη στο υπουργικό συμβούλιο, χαιρετίζεται ως «ισχυρό σύμβολο» από τις φεμινιστικές οργανώσεις, την ώρα που στην Ευρώπη το δικαίωμα στην άμβλωση συνεχίζει σε πολλές χώρες ή περιοχές να αποτελεί αντικείμενο αυστηρών περιορισμών ή απειλών.

Τι ισχύει στις διάφορες χώρες

Μάλτα

Είναι η μόνη χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης όπου η άμβλωση παραμένει παράνομη σε κάθε περίσταση. Η Μάλτα χαλάρωσε ελαφρώς τη νομοθεσία της τον Ιούνιο 2023. Η άμβλωση επιτρέπεται μόνο στην περίπτωση που η ζωή της μητέρας βρίσκεται σε κίνδυνο ή το έμβρυο δεν είναι βιώσιμο.

Οι οργανώσεις που υπερασπίζονται το δικαίωμα στην άμβλωση κάνουν λόγο για μία χαμένη ευκαιρία για μεταρρύθμιση, ενώ η καθολική εκκλησία και η συντηρητική αντιπολίτευση επιχαίρουν για τη διατήρηση του πολύ περιοριστικού καθεστώτος.

Πολωνία

Η Πολωνία, χώρα καθολικής παράδοσης, η άμβλωση δεν επιτρέπεται παρά σε περίπτωση βιασμού ή αιμομιξίας ή όταν η ζωή της μητέρας βρίσκεται σε κίνδυνο.

Το 2020, το Συνταγματικό Δικαστήριο συντάχθηκε με τη λαϊκιστική-εθνικιστική (απερχόμενη πλέον) κυβέρνηση κρίνοντας «αντισυνταγματική» τη διακοπή της κύησης λόγω δυσμορφίας του εμβρύου.

Ο νόμος περί αμβλώσεων επιτρέπει θεωρητικά στους γιατρούς να προχωρούν σε διακοπή κύησης αν η ζωή της γυναίκας βρίσκεται σε κίνδυνο, αλλά στην πράξη το πλαίσιο είναι τόσο περιοριστικό που οι γιατροί φοβούνται να το εφαρμόσουν.

Ο νόμος προβλέπει μέχρι και τριετή φυλάκιση για όποιον προχωρεί σε διακοπή κύησης ή βοηθά ή παρακινεί μία έγκυο να προχωρήσει σε άμβλωση.

Η ενωμένη φιλελεύθερη πολωνική αντιπολίτευση, νικήτρια των εκλογών του Οκτωβρίου, ελπίζει ότι θα καταφέρει να προχωρήσει στη νομιμοποίηση της άμβλωσης στην Πολωνία.

Βόρεια Ιρλανδία

Στην υπερσυντηρητική βρετανική επαρχία, η άμβλωση δεν αποποινικοποιήθηκε παρά το 2019.

Αλλά, παρά την πρόσφατη κατοχύρωσή της στην νομοθεσία, η έλλειψη μέσων και οι πολιτικές συγκρούσεις οδηγούν γυναίκες να ταξιδεύουν στη Βρετανία για να διακόψουν την κύηση μη έχοντας άλλη επιλογή.

Έπειτα από τη δέκατη εβδομάδα της κύησης, δεν υπάρχει κανένας τρόπος διακοπής της κύησης στη Βόρεια Ιρλανδία, όπου δεν λειτουργεί καμία χειρουργική υπηρεσία άμβλωσης.

Ιταλία

Στην Ιταλία, η άμβλωση είναι νόμιμη από το 1978, αλλά στην πράξη πολλοί είναι οι γυναικολόγοι που αρνούνται για την πραγματοποιήσουν, πράγμα που καθιστά το δικαίωμα στην άμβλωση μία διαδρομή γεμάτη εμπόδια για πολλές γυναίκες.

Το προσωπικό των υπηρεσιών υγείας μπορεί να επικαλεσθεί αντίρρηση συνειδήσεως. Αποτέλεσμα, δεκάδες νοσοκομεία και κλινικές δεν προσφέρουν καθόλου αυτήν την υπηρεσία.

Από την ανάληψη της εξουσίας από την υπερσυντηρητική Τζόρτζια Μελόνι, οι φεμινιστικές οργανώσεις φοβούνται ότι η νέα πρωθυπουργός θα ασκήσει πιέσεις για να αγνοηθεί ο νόμος, καθιστώντας ακόμη πιο δύσκολη τη διακοπή της κύησης.

Ισπανία

Στην Ισπανία, η άμβλωση αποποινικοποιήθηκε το 1985 και στη συνέχεια νομιμοποιήθηκε το 2010. Οι γυναίκες μπορούν να προχωρήσουν ελεύθερα σε διακοπή κύησης μέχρι τη 14η εβδομάδα και έπειτα από αυτήν μπορούν να προχωρήσουν σε άμβλωση υπό ορισμένες συνθήκες.

Όμως και στην Ισπανία πολλοί γιατροί δημοσίων νοσοκομείων επικαλούνται αντίρρηση συνειδήσεως και αρνούνται να εφαρμόσουν το δικαίωμα στην άμβλωση. Η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ προωθεί στο κοινοβούλιο νόμο που ενισχύει την πρόσβαση στην άμβλωση στα δημόσια νοσοκομεία.

Ουγγαρία

Στην Ουγγαρία, η άμβλωση είναι νόμιμη από τη δεκαετία του 1950 μέχρι τη 12η εβδομάδα της κύησης στις περισσότερες περιπτώσεις.

Όμως ο υπερσυντηρητικός πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπάν, στην εξουσία από το 2010, προωθεί μέτρα προώθησης της γεννητικότητας. Από την έναρξη της ισχύος του νέου Συντάγματος το 2012, η Ουγγαρία υπερασπίζεται τη ζωή του εμβρύου από τη σύλληψή του.

Τον Σεπτέμβριο 2022 επιβλήθηκε με διάταγμα η υποχρέωση των εγκύων να ακούν τον καρδιακό ρυθμό του εμβρύου πριν προχωρήσουν σε διακοπή της κύησης.

Βατικανό και Ανδόρρα

Στο Βατικανό και στην Ανδόρρα, όπου οι συν-πρίγκιπες είναι καθολικοί επίσκοποι, η άμβλωση είναι παράνομη.


Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP