* Από την συντακτική ομάδα της CITY

«Θέλουν να με κλείσουν», υποστηρίζει ο ιδιοκτήτης του Melios Zoo, Μενέλαος Μενελάου, σε πρόσφατη συνέντευξή του στο SigmaLive, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως στόχο των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών. Μόνο που, διαβάζοντας όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας τις τελευταίες ημέρες, αναρωτιέται κανείς μήπως έχουμε χάσει εντελώς την ουσία αυτής της ιστορίας.

Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν κάποιοι θέλουν να κλείσουν το Melios Zoo. Είναι πώς ένας χώρος που, σύμφωνα με τις αρμόδιες Αρχές, λειτουργεί χωρίς τις απαραίτητες άδειες εξακολουθεί να δέχεται επισκέπτες, ενώ εκκρεμεί η εφαρμογή δικαστικών αποφάσεων. Και κυρίως, τι συμβαίνει με τα ζώα που βρίσκονται εκεί;

Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή. Πριν από περίπου δύο εβδομάδες, μια αρκούδα βγήκε από το κλουβί της στις εγκαταστάσεις του Melios Zoo, προκαλώντας κινητοποίηση της Αστυνομίας και ανησυχία στις γειτονικές κοινότητες. Σύμφωνα με τον ιδιοκτήτη, το ζώο δεν εγκατέλειψε τον περιφραγμένο χώρο και επέστρεψε στο κλουβί του χωρίς να σημειωθεί κάποιο ατύχημα. Ευτυχώς. Αυτή τη φορά. Ποιος εγγυάται όμως ότι δεν θα υπάρξει και επόμενη φορά;

Ωστόσο, το γεγονός ότι δεν υπήρξε τραυματισμός δεν σημαίνει πως το περιστατικό μπορεί να αντιμετωπιστεί ως κάτι ασήμαντο. Μια αρκούδα εκτός του κλουβιού της είναι από μόνη της ένας σοβαρός λόγος για να εξεταστούν τα μέτρα ασφαλείας, ανεξάρτητα από το αν τελικά προέκυψε κάποιο ατύχημα. Ο ιδιοκτήτης, από την πλευρά του, υποστηρίζει ότι από το 2000 δεν έχει σημειωθεί κανένα ατύχημα στον χώρο, ενώ θεωρεί πως το περιστατικό έλαβε δυσανάλογη δημοσιότητα. Αλλά από πότε η απουσία ατυχημάτων αποτελεί από μόνη της πιστοποιητικό ασφάλειας;

Και εδώ η ιστορία γίνεται ακόμη πιο προβληματική. Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, η άδεια λειτουργίας του ζωολογικού κήπου έληξε τον Σεπτέμβριο του 2017 και δεν ανανεώθηκε, καθώς διαπιστώθηκε ότι δεν πληρούνταν οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Μάλιστα, σχετική μαρτυρία των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο.

Παράλληλα, υπάρχουν δικαστικές αποφάσεις για κατεδάφιση συγκεκριμένων εγκαταστάσεων, ενώ, σύμφωνα με δημοσιεύματα, έχουν καταγραφεί και ζητήματα που αφορούν αυθαίρετες κατασκευές και χρήση κρατικής γης.

Δεν μιλάμε, λοιπόν, απλώς για μια διαφωνία μεταξύ ενός επιχειρηματία και των κρατικών υπηρεσιών. Μιλάμε για μια υπόθεση που έχει απασχολήσει τη Δικαιοσύνη και τις αρμόδιες Αρχές επί σειρά ετών. Κι όμως, ο χώρος εξακολουθεί να λειτουργεί και κάπου εδώ, οι ευθύνες δεν περιορίζονται μόνο στον ιδιοκτήτη.

Πού βρίσκεται το κράτος όλα αυτά τα χρόνια; Πώς γίνεται να υπάρχουν δικαστικές αποφάσεις και η εφαρμογή τους να παραμένει σε εκκρεμότητα; Γιατί χρειάστηκε ένα περιστατικό με μια αρκούδα για να επανέλθει τόσο έντονα στη δημόσια συζήτηση μια υπόθεση που εκκρεμεί εδώ και χρόνια;

Σύμφωνα με τον Επαρχιακό Οργανισμό Αυτοδιοίκησης Λευκωσίας, η καθυστέρηση συνδέεται και με την ανάγκη κατάρτισης σχεδίου για την ασφαλή μετακίνηση και φιλοξενία των ζώων, πριν από την εφαρμογή του διατάγματος κατεδάφισης, ένα εξαιρετικά σημαντικό ζήτημα, αναμφίβολα. Γιατί τα ζώα δεν είναι ούτε οικοδομικές παραβάσεις ούτε αντικείμενα που μπορούν απλώς να απομακρυνθούν από έναν χώρο. Είναι ζωντανοί οργανισμοί, με συγκεκριμένες ανάγκες, που εξαρτώνται εξ ολοκλήρου από τις αποφάσεις των ανθρώπων.

Ο ιδιοκτήτης έχει, ασφαλώς, το δικαίωμα να υπερασπιστεί τις θέσεις του και να αμφισβητήσει τους χειρισμούς των αρμόδιων υπηρεσιών. Αυτό, όμως, δεν αναιρεί τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από τη νομοθεσία ούτε τις δικαστικές αποφάσεις που έχουν εκδοθεί.

Ούτε μπορεί η συζήτηση να περιορίζεται στο αν αδικείται ένας επιχειρηματίας, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα την ασφάλεια των επισκεπτών και την ευημερία των ζώων. Γιατί, τελικά, ίσως να θέτουμε το λάθος ερώτημα.

Αντί να συζητάμε διαρκώς για το ποιος θέλει να κλείσει το Melios Zoo, μήπως θα έπρεπε να αναρωτηθούμε γιατί εξακολουθούμε να θεωρούμε αυτονόητο ότι άγρια ζώα πρέπει να ζουν σε κλουβιά για να αποτελούν θέαμα; Και μέχρι να απαντήσουμε σε αυτό, υπάρχει ένα πολύ πιο άμεσο ερώτημα που απαιτεί απάντηση από τις αρμόδιες Αρχές:

Πότε θα εφαρμοστούν οι δικαστικές αποφάσεις και πώς θα διασφαλιστεί, στην πράξη, η προστασία όλων των ζώων που βρίσκονται στον χώρο;

Γιατί σε αυτή την ιστορία, εκείνοι που δεν έχουν τη δυνατότητα να δώσουν συνεντεύξεις, να υπερασπιστούν τον εαυτό τους ή να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους είναι τα ίδια τα ζώα.