Φωτογραφία στο Wikimedia Commons

Το περιβάλλον στο οποίο ζούμε επηρεάζει την καθημερινότητά μας με πολλούς τρόπους. Από την ποιότητα του αέρα που αναπνέουμε μέχρι τα επίπεδα θορύβου και τις ευκαιρίες που έχουμε για περπάτημα και χαλάρωση. Μια νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης και το Ινστιτούτο Καρολίνσκα στη Σουηδία έρχεται να προσθέσει ακόμη μία πιθανή επίδραση: τη σχέση ανάμεσα στο πράσινο της γειτονιάς και την υγεία του εγκεφάλου.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Alzheimer’s & Dementia, παρακολούθησε 2.993 ανθρώπους χωρίς άνοια κατά την έναρξή της, για διάστημα 16 ετών. Στη διάρκεια αυτής της περιόδου, 477 συμμετέχοντες εμφάνισαν άνοια. Οι επιστήμονες εξέτασαν την ποσότητα βλάστησης γύρω από τις κατοικίες τους, συγκρίνοντάς την με τη μετέπειτα πορεία της γνωστικής τους υγείας.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η μεγαλύτερη παρουσία πρασίνου σε ακτίνα 100 μέτρων από το σπίτι συνδεόταν με περίπου 21% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, για τη συγκεκριμένη αύξηση της βλάστησης που εξέτασαν οι ερευνητές. Η συσχέτιση ήταν λιγότερο έντονη όταν εξετάστηκαν μεγαλύτερες αποστάσεις, όπως τα 250 και τα 500 μέτρα. Μάλιστα, η σχέση ανάμεσα στο πράσινο και στον μειωμένο κίνδυνο άνοιας εμφανίστηκε ισχυρότερη στις γυναίκες απ' ό,τι στους άνδρες.

Πώς εξηγείται, όμως, αυτή η σύνδεση; Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η επαφή με τη φύση μπορεί να συμβάλλει στη μείωση του στρες και στη βελτίωση της ψυχικής ευεξίας. Παράλληλα, οι πράσινες γειτονιές προσφέρουν περισσότερες ευκαιρίες για σωματική δραστηριότητα, κοινωνική συναναστροφή και καλύτερη ποιότητα ύπνου, παράγοντες που σχετίζονται με την υγεία του εγκεφάλου.

Επιπλέον, τα δέντρα και η βλάστηση μπορούν να περιορίσουν την έκθεση σε ορισμένες περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση, ο θόρυβος της κυκλοφορίας και η υπερβολική ζέστη.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι η ύπαρξη πρασίνου αποτρέπει από μόνη της την άνοια. Η μελέτη εντόπισε συσχέτιση και όχι αποδεδειγμένη σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Η εμφάνιση άνοιας επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων η ηλικία, η γενετική προδιάθεση και η γενικότερη κατάσταση της υγείας.

Ωστόσο, τα ευρήματα αναδεικνύουν μια σημαντική διάσταση του τρόπου με τον οποίο σχεδιάζουμε τις πόλεις μας. Η δημιουργία και η προστασία χώρων πρασίνου δεν αποτελούν μόνο ζητήματα αισθητικής ή περιβαλλοντικής πολιτικής, αλλά ενδέχεται να έχουν ουσιαστική σημασία και για τη δημόσια υγεία.

Και για όσους ζούμε σε πόλεις όπου οι πολυκατοικίες πληθαίνουν και τα δέντρα συχνά λιγοστεύουν, η έρευνα προσφέρει έναν ακόμη λόγο να διεκδικούμε περισσότερο πράσινο στις γειτονιές μας.

Γιατί τελικά, ένα δέντρο έξω από το σπίτι μπορεί να προσφέρει πολύ περισσότερα από σκιά.