Από τις γιγαντοαφίσες των υποψηφίων μέχρι τη ρητορική που στοχοποιεί ομάδες ανθρώπων και διαφορετικές απόψεις, η φετινή προεκλογική περίοδος φαίνεται να ξεπερνά τα όρια της πολιτικής αντιπαράθεσης και να αγγίζει πλέον επικίνδυνα πεδία κοινωνικού διχασμού.

Τα τελευταία χρόνια, λόγω των επαγγελματικών μου υποχρεώσεων, βρίσκομαι σχεδόν καθημερινά μεταξύ Λεμεσού και Λευκωσίας, διασχίζοντας από άκρη σε άκρη και τις δύο πόλεις. Η εικόνα του αυτοκινητοδρόμου, λίγο πολύ προβλέψιμη και μονότονη, άλλαξε αισθητά το τελευταίο διάστημα με την έναρξη της προεκλογικής περιόδου, καθώς υποψήφιοι και κόμματα έσπευσαν να καλύψουν κάθε διαθέσιμη πινακίδα με πρόσωπα, συνθήματα και πολιτικά μηνύματα, προσθέτοντας ακόμη ένα επίπεδο αισθητικής και περιβαλλοντικής επιβάρυνσης στο ήδη κορεσμένο αστικό τοπίο.

Ανάμεσα στις δεκάδες προεκλογικές καμπάνιες, ένας υποψήφιος του ΕΛ@Μ φαίνεται να ξεχωρίζει - τουλάχιστον στη Λεμεσό - λόγω της έντονης και σχεδόν καθολικής παρουσίας του σε billboards σε ολόκληρη την πόλη. Το κόστος μιας τέτοιας προβολής, εύλογα, γεννά ερωτήματα, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου αναμένεται με ενδιαφέρον ο απολογισμός των προεκλογικών δαπανών κάθε υποψηφίου.

Ο συγκεκριμένος υποψήφιος, ο οποίος στο παρελθόν δραστηριοποιήθηκε πολιτικά σε διαφορετικό κόμμα του δεξιού χώρου και αργότερα προέδρευσε αθλητικής ποδοσφαιρικής ομάδας, φιλοξενήθηκε πρόσφατα σε podcast, όπου μεταξύ άλλων δήλωσε, αυτούσια και σε άψογα κυπριακά πως: «Η παιδεία, παγκόσμια, εξεκίνησε να πηαίννει πίσω, από τον καιρό που άρχισαν να εργοδοτούνται μέσα στα πανεπιστήμια κομμουνιστές».

Η δήλωση αυτή δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Ο ίδιος έχει κατά καιρούς απασχολήσει τη δημόσια συζήτηση με ακραίες τοποθετήσεις και δημόσιες εμφανίσεις που παραπέμπουν σε ρητορική διχασμού και στοχοποίησης συγκεκριμένων ομάδων. Πολλοί θυμούνται ακόμη βίντεο στο οποίο, ως παράγοντας ποδοσφαιρικής ομάδας, φώναζε συνθήματα μίσους κατά των κομμουνιστών, αλλά και τις παλαιότερες παρεμβάσεις του υπέρ της νομιμοποίησης της παράνομης θήρευσης αμπελοπουλιών, δηλώνοντας χαρακτηριστικά πως «εγώ θα τα τρώω». Μάλλον, βάσει αυτής της παιδείας, ο κος Χαμπουλλάς έκανε το πιο πάνω σχόλιο, που προσωπικά, αν ήμουν κουμμουνιστής και καθηγητής, θα το εκλάμβανα και ως παράσημο.

Το ζήτημα, ωστόσο, ξεπερνά το πρόσωπο ενός μόνο υποψηφίου. Το τελευταίο διάστημα παρατηρείται από το ΕΛ@Μ και στελέχη του μια ολοένα και πιο επιθετική ρητορική απέναντι σε κοινωνικές ομάδες, δικαιώματα και διαφορετικές απόψεις, με επιχειρήματα και συνθήματα που συχνά παραπέμπουν σε σκοτεινές ιστορικές περιόδους και αυταρχικά πολιτικά πρότυπα.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία του προβληματισμού. Δημοκρατία δεν είναι μόνο η δυνατότητα συμμετοχής στις εκλογές. Είναι η αποδοχή της διαφορετικότητας, η συνύπαρξη αντιθέτων απόψεων και ο σεβασμός των ατομικών ελευθεριών, ακόμη και όταν διαφωνούμε με αυτές. Όταν πολιτικοί σχηματισμοί επενδύουν συστηματικά στον φόβο, στη στοχοποίηση και στον κοινωνικό διαχωρισμό, τότε το πρόβλημα δεν αφορά μόνο όσους βρίσκονται σήμερα στο στόχαστρο.

Γιατί η Ιστορία έχει δείξει επανειλημμένα ότι οι κοινωνίες που αρχίζουν να στερούν δικαιώματα από «τους άλλους», αργά ή γρήγορα καταλήγουν να περιορίζουν τα δικαιώματα όλων.

Και όσο υπερβολικό κι αν ακούγεται σε κάποιους, λίγοι θα πίστευαν πριν από δέκα χρόνια ότι σήμερα θα βρισκόμασταν να συζητούμε δημόσια αν συγκεκριμένες ομάδες ανθρώπων αξίζουν ίσα δικαιώματα, ορατότητα ή ακόμη και σεβασμό. Κι όμως, αυτό ακριβώς κάνουμε σήμερα.