Στη Δανία, αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ένα τεράστιο κέντρο παραγωγής υφασμάτων της εποχής των Βίκινγκς, ηλικίας άνω των 1.000 ετών, προσθέτοντας ένα νέο κομμάτι στην εικόνα μιας κοινωνίας πολύ πιο σύνθετης από το στερεότυπο των πολεμιστών και των επιδρομέων.

Η ανακάλυψη έγινε στο Søften, περίπου 10 χιλιόμετρα βόρεια του Ώρχους, στη χερσόνησο της Γιουτλάνδης. Η περιοχή χρονολογείται ανάμεσα στο 600 και το 950 μ.Χ., δηλαδή από την ύστερη Εποχή του Σιδήρου έως τα πρώτα χρόνια της εποχής των Βίκινγκς.

Το αρχαιολογικό σύνολο καλύπτει περίπου 100.000 τετραγωνικά μέτρα και περιλαμβάνει περισσότερες από 80 ημιυπόγειες κατασκευές, που χρησιμοποιούνταν ως εργαστήρια αλλά και ως χώροι κατοίκησης. Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης χώρο επεξεργασίας λιναριού, καθώς και ευρήματα που συνδέονται άμεσα με την υφαντουργία.

Ανάμεσα στα αντικείμενα που βρέθηκαν είναι σφονδύλια αδραχτιού και βάρη αργαλειών, στοιχεία που δείχνουν ότι στον χώρο γινόταν συστηματική παραγωγή υφασμάτων. Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν επίσης ασημένια νομίσματα, γυάλινες χάντρες και κεραμικά, ευρήματα που ενισχύουν την εικόνα ενός τόπου με οικονομική δραστηριότητα και επαφές πέρα από την άμεση περιοχή του.

Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της ανακάλυψης βρίσκεται στην κλίμακά της. Δεν πρόκειται για μεμονωμένο εργαστήριο ή μικρό οικισμό, αλλά για έναν εκτεταμένο χώρο παραγωγής, με διακριτές ζώνες εργασίας και χειροτεχνίας.

Οι ειδικοί εντόπισαν επίσης μία μεγαλύτερη κατοικία, κάτι που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η παραγωγή να βρισκόταν υπό τον έλεγχο ενός ισχυρού προσώπου ή μιας τοπικής ελίτ με πρόσβαση σε πόρους και εμπορικά δίκτυα.

Η θέση του Søften έχει σημασία. Την εποχή των Βίκινγκς, το Ώρχους, τότε γνωστό ως Aros, λειτουργούσε ως βασικό κέντρο βασιλικής εξουσίας και διεθνούς εμπορίου. Η νέα ανακάλυψη δείχνει ότι γύρω από αυτό το κέντρο υπήρχαν οργανωμένες παραγωγικές εγκαταστάσεις, που τροφοδοτούσαν μεγαλύτερα εμπορικά δίκτυα.

Πέρσι, αρχαιολόγοι είχαν ανακαλύψει ακόμη έναν σημαντικό χώρο της εποχής των Βίκινγκς στο Lisbjerg, λίγα χιλιόμετρα μακριά, ο οποίος φαίνεται ότι συνδεόταν με μέλη της τοπικής αριστοκρατίας. Το νέο εύρημα στο Søften ενισχύει την εικόνα μιας περιοχής όπου η παραγωγή, η εξουσία και το εμπόριο συνδέονταν στενά.

Η ανασκαφή ξεκίνησε έπειτα από προκαταρκτική έρευνα που έγινε πριν από την κατασκευή νέου δρόμου και βιομηχανικής ζώνης. Ήδη τις προηγούμενες δεκαετίες, άνθρωποι με ανιχνευτές μετάλλων είχαν εντοπίσει στην περιοχή ασημένια νομίσματα. Η έκταση και η σημασία του χώρου έγιναν σαφέστερες όταν άρχισαν οι συστηματικές ανασκαφές.

Οι ερευνητές ελπίζουν τώρα ότι η χρονολόγηση με άνθρακα και η ανάλυση γύρης θα δώσουν περισσότερες απαντήσεις για το είδος της παραγωγής που γινόταν στο Søften, καθώς και για τα φυτά και τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνταν.

Η εποχή των Βίκινγκς, που συνήθως τοποθετείται ανάμεσα στο 793 και το 1066 μ.Χ., έχει συνδεθεί κυρίως με επιδρομές, αποικισμό, κατακτήσεις και θαλάσσιες διαδρομές που έφτασαν μέχρι τη Βόρεια Αμερική. Όμως η νέα ανακάλυψη δείχνει μια άλλη πλευρά αυτής της κοινωνίας: την οργάνωση της εργασίας, την τεχνική εξειδίκευση και την παραγωγή αγαθών για ευρύτερες αγορές.

Ένα τόσο μεγάλο υφαντουργικό κέντρο δεν μπορούσε να εξυπηρετεί μόνο τις ανάγκες μιας μικρής τοπικής κοινότητας. Η κλίμακά του δείχνει ότι τα υφάσματα που παράγονταν εκεί πιθανότατα εντάσσονταν σε ένα μεγαλύτερο οικονομικό δίκτυο, συνδεδεμένο με το εμπόριο και την ισχύ της περιοχής.

Έτσι, το Søften προσθέτει μια λιγότερο θεαματική αλλά εξίσου σημαντική εικόνα στην ιστορία των Βίκινγκς. Όχι μόνο πλοία, όπλα και επιδρομές, αλλά και λινάρι, αργαλειοί, εργαστήρια και μια κοινωνία που ήξερε να οργανώνει την παραγωγή της.


ΠΗΓΗ