OFF SCRIPT
Off Script με τον σκηνοθέτη, Νικόλα Κάσινο
Ο Νικόλας ακολουθεί τη δική του πορεία ως καλλιτέχνης που πειραματίζεται διαρκώς με διαφορετικά μέσα έκφρασης.
Ο Νικόλας ζει ανάμεσα στο Βερολίνο και την Αθήνα, και ακολουθεί τη δική του πορείας ως σκηνοθέτης και καλλιτέχνης που πειραματίζεται συνεχώς με διαφορετικά μέσα έκφρασης.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί στη CITY, μιλά για τα έργα, τις συνεργασίες του, αλλά και για τον τρόπο που οι κοινωνικές και προσωπικές εμπειρίες μεταφράζονται σε εικόνες και ήχους που αφηγούνται ιστορίες.
Πώς θα σύστηνες τον εαυτό σου και τη δουλειά σου σε κάποιον που δεν σε γνωρίζει;
Είμαι σκηνοθέτης και καλλιτέχνης, γεννημένος στη Λεμεσό, και ζω σήμερα ανάμεσα στο Βερολίνο και την Αθήνα. Ανέκαθεν ήμουν περίεργος, πειραματιζόμουν με διαφορετικά μέσα έκφρασης, και μέχρι σήμερα κινούμαι ανάμεσά τους. Ο κινηματογράφος, η performance και η μουσική ήταν όλα κομμάτι της ανατροφής μου και επηρεάζουν βαθιά τον τρόπο που δημιουργώ.
Πήγα στο Λονδίνο για να σπουδάσω κινηματογράφο και έζησα εκεί πολλά χρόνια, όπου άρχισα να διαμορφώνω την οπτική μου γλώσσα και αισθητική. Στη συνέχεια σχημάτισα μια σκηνοθετική συνεργασία με τον καλλιτέχνη Jeremy Carne, και μαζί δημιουργήσαμε οπτικοακουστικούς κόσμους μέσα από music videos, performances, εγκαταστάσεις και διαφημιστικές δουλειές.
Το 2022 τιμήθηκα με βραβείο για το ντοκιμαντέρ μικρού μήκους «Ρέβ» και έκτοτε συνεχίζω να γράφω. Αυτή τη στιγμή βρίσκομαι στη διαδικασία ανάπτυξης δύο ταινιών μικρού μήκους και φέτος συμμετέχω ως programmer στο SOURA, ένα queer SWANA φεστιβάλ κινηματογράφου με έδρα το Βερολίνο. Παράλληλα, το φθινόπωρο φέτος θα κυκλοφορήσω ένα μουσικό project μέσω της Honest Electronics στην Κύπρο, με το καλλιτεχνικό όνομα KORË.
Πού ή πώς έχει παρουσιαστεί μέχρι τώρα η δουλειά σου;
Η δουλειά μου έχει παρουσιαστεί με πολλές διαφορετικές μορφές μέσα στα χρόνια. Πιο πρόσφατα, η ταινία μου «Ρέβ» (Dream) προβλήθηκε σε φεστιβάλ κινηματογράφου διεθνώς και αντιπροσώπευσε τη Κύπρο στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Λουξεμβούργο και το Παρίσι. Το 2023 παρουσίασα το σενάριο του «BIRDLIME» στο Torino Film Market και φέτος κάνω το ίδιο με το σενάριό μου «Blind Spot» στο Φεστιβάλ Δράμας και στο Interfilm του Βερολίνου. Έχω δουλέψει επίσης πάνω σε audiovisual κομμάτια και μουσικά videos, με δουλειές που καλύφθηκαν από περιοδικά όπως το Dazed, Highsnobiety και το Numéro Berlin, μεταξύ άλλων, και ήταν υποψήφιες στα Berlin Music Video Awards.
Φέτος συμμετείχα στην τελετή έναρξης του Cyprus Film Days, σε σκηνοθεσία της Έβιτα Ιωάννου, όπου μαζί με τον Jeremy Carne δημιουργήσαμε ένα σύντομο φιλμ που προβλήθηκε ζωντανά κατά τη διάρκεια της τελετής.
Παράλληλα με τον κινηματογράφο έχω μια πορεία στις εικαστικές τέχνες και το performance - από τις ομαδικές εκθέσεις που διοργανώσαμε με τον Billy Klotsa και Δημήτριο Μιχαηλίδη με την κολεκτίβα RELAPSE, μέχρι το «Cyborg Sunday» του Dinis Machado, που από το 2015 περιόδευσε για 6 χρόνια στην Ευρώπη.
Η πρώτη μου ατομική έκθεση, «Shifting Bodies», έγινε στην EA Gallery του Colorado State University, και από εκεί η δουλειά μου βρήκε τον δρόμο της σε αρκετούς χώρους στο εξωτερικό - από το Cafe OTO στο Λονδίνο μέχρι το Flux Factory στη Νέα Υόρκη. Οι performances «TIDE» (2016, The Yard, Λεμεσός) και «180C» (2019, ΝΙΜΑΚ, Λευκωσία) παραμένουν κάποιες από τις πιο σημαντικές στιγμές αυτής της πορείας.
Στα σενάριά μου συνήθως υπάρχουν ατελείς χαρακτήρες, «καλοί άνθρωποι» οι οποίοι όμως, ίσως λόγω των συνθηκών, παίρνουν αποφάσεις που κανονικά δεν θα έπαιρναν. Θέλω να δημιουργώ καταστάσεις που δεν είναι εύκολο να ξεχωρίσει κανείς το «σωστό» από το «λάθος», μένοντας σε αυτήν την αμηχανία, και ίσως ο θεατής να ταυτιστεί λίγο με την αβεβαιότητα της ανθρώπινης εμπειρίας […]
Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα – σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο – σε επηρεάζει ως άνθρωπο και ως καλλιτέχνη; Και αν, ναι, πώς εκφράζεται στο έργο σου;
Σίγουρα! Είμαι πολύ ευαίσθητος στο περιβάλλον και τις εμπειρίες μου, κι από εκεί αντλώ μεγάλο μέρος της έμπνευσής μου για τις ταινίες και τα projects μου. Πέρα από τα τοπικά κοινωνικά ζητήματα που είναι πάντα παρόντα, αυτή τη στιγμή βιώνουμε πολλαπλές δυστοπίες να ξετυλίγονται ταυτόχρονα, και είναι αναπόφευκτο να επηρεαστείς. Στην πραγματικότητα, χρειάζεται πολλή προσπάθεια για να το αγνοήσεις κανείς, κάτι που είναι κι αυτό, με τον δικό του τρόπο, κάπως δυσλειτουργικό.
Ένα παράδειγμα για το πως εκφράζεται στα έργα μου, είναι το σενάριό μου για ταινία μικρού μήκους, «Blind Spot», που βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε ανάπτυξη, μέσα από τον φακό της μετανάστευσης, ασχολείται με την ταξική πάλη και τα συστημικά κοινωνικά προβλήματα που σπρώχνουν τους ανθρώπους στο περιθώριο, κάνοντάς τους πιο ευάλωτους στην αποτυχία. Παλαιότερες δουλειές μου, όπως το project «Courage in the Face of Reality» (2016), ασχολούνται με το πώς η ταυτότητά μας μεταλλάσσεται μέσα από κοινωνικές κατασκευές όπως η ηθική ή οι παραδόσεις.
Ποιες θεματικές σε εμπνέουν και πώς τις προσεγγίζεις μέσα από την σκηνοθετική σου ματιά;
Με έχει πάντα γοητεύσει το πώς οργανωνόμαστε ως κοινωνίες. Το πώς πλούσιες παραδόσεις αιώνων μπορούν με τον καιρό να γίνουν περιοριστικές ή σχεδόν δογματικές για την ανθρώπινη εμπειρία. Σε πιο μικρή κλίμακα, με ενδιαφέρει πώς διαμορφώνεται η οικογενειακή δομή και ποια αρχέτυπα αποδομούνται καθώς περνάει ο χρόνος στη ζωή μας.
Υπάρχει κάτι σε κάθε φαινομενικά ασήμαντη ανθρώπινη αλληλεπίδραση που με εμπνέει βαθιά. Το να παρατηρώ όλα όσα δεν λέγονται, όσα κρύβονται κάτω από την επιφάνεια. Καταστάσεις ή εφήμερες στιγμές που αποκαλύπτουν βαθιές ιστορίες και προκαταλήψεις.
Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια με απασχολούν πολύ οι ηθικές γκρίζες ζώνες και το πόσο έχουμε εμμονή με το καλό εναντίον του κακού, χωρίς να αφήνουμε χώρο για αποχρώσεις. Νομίζω πως αυτό πολώνει τις απόψεις μας και μας κάνει μη ανεκτικούς, έτοιμους να παρεξηγήσουμε ή να κατηγοριοποιήσουμε τους ανθρώπους, γινόμενοι λίγο τεμπέληδες στο πώς ερμηνεύουμε τον κόσμο γύρω μας.
Στα σενάριά μου συνήθως υπάρχουν ατελείς χαρακτήρες, «καλοί άνθρωποι» οι οποίοι όμως, ίσως λόγω των συνθηκών, παίρνουν αποφάσεις που κανονικά δεν θα έπαιρναν. Θέλω να δημιουργώ καταστάσεις όπου δεν είναι εύκολο να ξεχωρίσει κανείς το «σωστό» από το «λάθος», μένοντας σε αυτή την αμηχανία, και ίσως ο θεατής να ταυτιστεί λίγο με την αβεβαιότητα της ανθρώπινης εμπειρίας- γιατί η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη για να χωρέσει μόνο σε δύο κατηγορίες.
Ποια μορφή τέχνης (εκτός από τη δική σου) σε επηρεάζει;
Η μουσική πάντα αποτελεί πηγή έμπνευσης για μένα, όπως και μια καλή (ή ακόμα και κακή) θεατρική παράσταση, που πραγματικά ανάβει κάτι μέσα μου. Και μετά θα έλεγα πως τα immersive installation works με κερδίζουν.
Πιστεύεις ότι η Κύπρος ως χώρος προσφέρει τις κατάλληλες συνθήκες για να δράσει και να αναπτυχθεί καλλιτεχνικά ένας δημιουργός;
Ζώντας στο εξωτερικό τόσα χρόνια, νιώθω πως δεν έχω την πιο καθαρή εικόνα για να απαντήσω σωστά σε αυτή την ερώτηση. Θα έλεγα πάντως πως σήμερα η κατάσταση είναι σίγουρα καλύτερη σε σχέση με τότε που έφυγα - αυτός ήταν άλλωστε κι ένας από τους λόγους που έφυγα - αλλά παραμένει κάπως δύσκολη. Απ' όσο καταλαβαίνω, δεν υπάρχει αρκετή χρηματοδότηση, ειδικά για τις τέχνες, και ιδιαίτερα για τον χώρο του κινηματογράφου, ο οποίος φαίνεται να δυσκολεύεται, παρόλο που αυτή τη στιγμή υπάρχει μια κάποια δυναμική.
Με τα social media νιώθω πως χάσαμε κομμάτια του εαυτού μας και είμαστε πολύ απασχολημένοι με το να τα προβάλλουμε προς τα έξω με επιτηδευμένο τρόπο, με υπερβολική επίγνωση του πώς μας βλέπουν οι άλλοι, κάτι που τελικά μπερδεύει και τις ίδιες μας τις επιθυμίες […] Αναρωτιέμαι επίσης πώς μπορώ να νιώθω ελεύθερος όταν άνθρωποι στην Παλαιστίνη, στο Κονγκό, στο Σουδάν και σε τόσα άλλα μέρη του κόσμου γενοκτονούνται […]
Τι αγαπάς περισσότερο και τι λιγότερο στην πόλη σου;
Εκτός από το ότι η οικογένειά μου ζει εκεί, μου αρέσει που η θάλασσα είναι τόσο προσβάσιμη στη Λεμεσό, μόνο που την κοιτάζω νιώθω καλύτερα. Αυτό που δεν μου αρέσει στη Λεμεσό είναι πως οικονομικά έχει γίνει ένας τόπος για όλους εκτός από τους ντόπιους, χωρίς ουσιαστική στήριξη από την κυβέρνηση ή κάποιο απτό σχέδιο για τον περιορισμό των ξένων επενδύσεων με βιώσιμο τρόπο, που να ωφελεί και τους Λεμεσιανούς.
Τι διαβάζεις αυτήν την περίοδο;
Είμαι λίγο obsessed με την Octavia Butler αυτή την περίοδο, και πρόσφατα τελείωσα το «Patternist Series» της, το οποίο ακολουθεί έναν αγώνα αιώνων ανάμεσα σε ανθρώπους που ελέγχονται τηλεπαθητικά, γενετικά τροποποιημένους υπερανθρώπους, και μια θανατηφόρα εξωγήινη ασθένεια που αναδιαμορφώνει το μέλλον της ανθρωπότητας. Ήταν πολύ προφητική γενικότερα με τα βιβλία της, ειδικά με τη σειρά «Parable», η οποία εκτυλίσσεται το 2025 και μοιάζει ανατριχιαστικά με τη σημερινή πραγματικότητα.
Ποιο τραγούδι ακούς στο repeat;
Τελευταία ακούω το Runner της Alewya συνέχεια, όλο το άλμπουμ (ZERO) βασικά on repeat!
Τι είναι για εσένα η ελευθερία; Αισθάνεσαι ελεύθερος;
Δύσκολη ερώτηση. Νιώθω όλο και περισσότερο πως η ελευθερία είναι κάπως σχετική. Νιώθω «ελεύθερος» επειδή έχω το προνόμιο να έχω επιλογές - πού ζω, πώς περνώ τον χρόνο μου (ως ένα μεγάλο βαθμό), να εκφράζομαι και να ζω τη ζωή μου χωρίς πολλούς περιορισμούς - και είμαι ευγνώμων γι' αυτό. Αλλά πολλά πράγματα γύρω μας αλλάζουν συνεχώς, αφαιρώντας κομμάτια της ελευθερίας και της ιδιωτικότητάς μας. Ζούμε σε οργανωμένες κοινωνίες που δεν εξυπηρετούν το συμφέρον μας, και σε ένα καπιταλιστικό σύστημα που μας οδηγεί σε burnout.
Με τα social media νιώθω πως χάσαμε κομμάτια του εαυτού μας και είμαστε πολύ απασχολημένοι με το να προβάλλουμε προς τα έξω με επιτηδευμένο τρόπο, με υπερβολική επίγνωση του πώς μας βλέπουν οι άλλοι, κάτι που τελικά μπερδεύει και τις ίδιες μας τις επιθυμίες, έτσι δεν είμαι σίγουρος πόσο ελεύθεροι είμαστε πραγματικά και πώς οι «επιλογές» μας είναι όντως δικές μας. Αναρωτιέμαι επίσης πώς μπορώ να νιώθω ελεύθερος όταν άνθρωποι στην Παλαιστίνη, στο Κονγκό, στο Σουδάν και σε τόσα άλλα μέρη του κόσμου γενοκτονούνται, και βλέπουμε ακόμα συστήματα καταπίεσης να ρημάζουν το περιβάλλον και τους ανθρώπους γύρω μας;
Ποιος είναι ο μεγαλύτερός σου φόβος;
Παλιά φοβόμουν το «να μην καταφέρω τίποτα», κάτι που είναι σαφώς αφελές και μοιάζει περισσότερο με ανασφάλεια παρά με πραγματικό φόβο. Τώρα φαίνεται πως έχω πιο βασικούς φόβους, κάπως στο πνεύμα του να γεράσω μέσα σε ένα σύστημα που δεν μου προσφέρει καμία υποστήριξη, χωρίς να μπορώ να βιοποριστώ. Καταθλιπτικό, το ξέρω - αλλά με τον τρόπο που πάει ο κόσμος αυτή τη στιγμή……
Ποια ερώτηση θα ήθελες να σου κάνουν πιο συχνά;
Θέλεις να πάμε να ζωγραφίσουμε;