Μίλα μου
«Η ανθρώπινη έκφραση κινδυνεύει περισσότερο από τον ίδιο τον άνθρωπο παρά από οτιδήποτε άλλο»
Το Παιδί Τραύμα, κατά κόσμον Τάσος Καρτέρης, μιλά στη CITY για τη μουσική του που θέλει να δημιουργεί οικειότητα, για τους στίχους του που προκύπτουν από έναν αέναο συνειρμό, αλλά και για το αίσθημα του ανικανοποίητου που αποδεικνύεται, εξίσου, ανακουφιστικό.
Φωτογραφίες: Δ. Μαντζανίδης
Στο πρώτο άκουσμα της «Δεύτερης Ζωής» αποσυντονίζεσαι. Δεν είναι σύνηθες κομμάτι κι όμως είναι οικείο. Δεν ακολουθεί νόρμες κι όμως σου «κολλάει». Οι στίχοι μοιάζουν να αφηγούνται μια πραγματική κατάσταση – ίσως και κάτι εντελώς βιωματικό. Η μουσική έχει ροή, ανάσες, κλιμάκωση – σε παίρνει μαζί της. «Μπράβο του», λες.
Έπειτα ακούς όλο το άλμπουμ, και τα εννέα του κομμάτια, και ο χρόνος κυλάει «νερό». Τότε αντιλαμβάνεσαι πως εδώ το «Παιδί Τραύμα» –ο κατά κόσμον Τάσος Καρτέρης– έχει κάνει ένα μικρό μουσικό θαύμα. Καταθέτει μια μουσική πρόταση που «ξεγυμνώνει» την ψυχή του χωρίς ενδοιασμούς, φανφάρες και φραγμούς.
Ψάχνοντάς τον, τον κατατάσσουν μουσικά στην εναλλακτική underground σκηνή. Όμως νομίζω πως είναι μια κατηγορία μόνος του. Γι’ αυτόν, η μουσική μοιάζει να είναι μέσο έκφρασης όπως πρέπει κανονικά να είναι. Κι ίσως εμείς έχουμε συνηθίσει –και έχουμε δεχθεί– η μουσική να είναι πολύ αναλώσιμη, πολύ εμπορεύσιμη, να μένει στην επιφάνεια.
«Αυτός είναι free», λες. Και θέλαμε πολύ να τον φιλοξενήσουμε στη CITY. Κι εδώ είμαστε.
Οι στίχοι σου μοιάζουν βαθιά προσωπικοί – σαν να αφηγείσαι ιστορίες ζωής.
Είναι στ’ αλήθεια βαθιά προσωπικοί; Ή είναι σύμβολα που χρησιμοποιώ και μπορούν να αντικατοπτριστούν μέσα σε άλλους; Πολλές φορές αναρωτιέμαι τι σημαίνει «προσωπικό» τελικά; Σίγουρα οι στίχοι μου προκύπτουν από έναν αέναο συνειρμό και μια διαρκή αγωνία που με κατατρέχει πάντα. Σαν ένα συνεχές lapsus που αποκαλύπτει τις ασυνείδητες σκέψεις ή τις επιθυμίες μου. Θα έλεγε κανείς ότι δημιουργώ μέσα από αυτό το lapsus. Όσον αφορά στην ικανοποίηση, είναι μέρος της χαρακτηροδομής μου να μην τη νιώθω συχνά. Όταν πραγματικά τελειώσω ένα τραγούδι, νιώθω περισσότερο ένα αίσθημα τύπου «οκ, αυτό υπάρχει», παρά ικανοποίηση. Κι αυτό το συναίσθημα είναι εξίσου ανακουφιστικό, σε διαβεβαιώ.
Αν σου ζητούσε κάποιος να προσδιορίσεις τη μουσική σου, πώς θα την περιέγραφες με δικά σου λόγια;
Καμιά φορά, οι λέξεις χάνουν την αξία τους αμέσως μόλις ειπωθούν. Γι’ αυτό, συμπάθα με, καλύτερα να μην περιγράψω τη μουσική μου. Είναι εκεί για όποιον επιθυμεί να την ακούσει και να νιώσει ό,τι θέλει.
Οι στίχοι μου προκύπτουν από έναν αέναο συνειρμό και μια διαρκή αγωνία που με κατατρέχει πάντα. Σαν ένα συνεχές lapsus που αποκαλύπτει τις ασυνείδητες σκέψεις ή τις επιθυμίες μου. Θα έλεγε κανείς ότι δημιουργώ μέσα από αυτό το lapsus.
Να σου πω την αλήθεια, εγώ «έπεσα» στη μουσική σου σχεδόν κατά λάθος – και κόλλησα κατ’ επιλογήν. Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι σήμερα να ξεχωρίσει η ανεξάρτητη ελληνική μουσική; Και τι θεωρείς πως έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια;
Η λέξη κλειδί είναι επιλογή. Είμαστε καταδικασμένοι να κάνουμε επιλογές. Η ποσότητα της πληροφορίας πια στη μουσική είναι τόσο μεγάλη που είναι αδύνατο να τη διαχειριστεί κάποιος. Κάποτε έβγαιναν 100 δίσκοι τον χρόνο. Τώρα βγαίνουν 100 δίσκοι την ώρα. Αν προσθέσεις σε όλο αυτό και το ατέλειωτο content creation της εποχής, χάνεται η μπάλα. Πλέον είναι δύσκολο να τα ξεχωρίσεις: τι είναι τραγούδι και τι είναι content; Έχω μπερδευτεί. Ζούμε σε μια διαρκή διάσπαση προσοχής. Αρά δεν ξέρω πώς μπορεί κάποιος να ξεχωρίσει. Ας επιλέξουμε να κάνουμε τη δουλειά μας οι δημιουργοί και ας επιλέξουν αν θέλουν να μας αφιερώσουν την προσοχή τους οι ακροατές. Και στην τελική δεν χρειάζεται να ξεχωρίσεις. Χρειάζεται να κάνεις τη δουλειά σου.
«Για την άνοιξη που θα ‘ρθει, τα παιδιά μας γεράσανε»*. Ποια είναι αυτά τα «γέρικα» παιδιά; Ποιαν άνοιξη περιμένανε που δεν ήρθε – κι αφού δεν ήρθε, τότε μήπως είναι κι αυτά, με τον τρόπο τους, τραύματα; (*στίχος από το κομμάτι «Πρωινό»)
Μια νύχτα ονειρεύτηκα πως η μητέρα μου ήταν άρρωστη και την κουβαλούσα στους ώμους μου για να την πάω στο νοσοκομείο. Περπατούσα κατάκοπος σε έναν παραλιακό δρόμο και μου φαινόταν ατελείωτος. Καταμεσής της διαδρομής κουράστηκα τόσο πολύ που της είπα «ας γυρίσουμε σπίτι».
Ζούμε σε μια διαρκή διάσπαση προσοχής. Αρά δεν ξέρω πώς μπορεί κάποιος να ξεχωρίσει. Ας επιλέξουμε να κάνουμε τη δουλειά μας οι δημιουργοί και ας επιλέξουν αν θέλουν να μας αφιερώσουν την προσοχή τους οι ακροατές. Και στην τελική δεν χρειάζεται να ξεχωρίσεις. Χρειάζεται να κάνεις τη δουλειά σου.
Πάντα είχα την απορία πώς ένας τραγουδοποιός ερμηνεύει ο ίδιος τα κομμάτια του. Έχω την αίσθηση πως το συναισθηματικό δέσιμο εδώ είναι πιο περίπλοκο. Ισχύει; Και πώς το διαχειρίζεσαι πάνω στη σκηνή ή στο στούντιο;
Ναι, δένεσαι μάλλον περισσότερο με τα κομμάτια που γράφεις ο ίδιος, το ίδιο εύκολα όμως μπορείς να «ξεδεθείς». Μάλλον είναι σαν μια ερωτική σχέση. Ενθουσιάζεσαι όταν ξεκινάς αλλά όσο περνάει ο χρόνος, η σχέση σου μπορεί να αλλάξει, να ωριμάσει, αλλά μπορεί και να γίνει βαρετή. Το ίδιο συμβαίνει και με τα τραγούδια. Η συνθήκη στούντιο και σκηνή είναι δύο τελείως διαφορετικές ιστορίες. Προσπαθώ να είμαι απαιτητικός κι από εμένα κι από τα τραγούδια και στις δύο περιπτώσεις, απλά στο στούντιο έχεις την πολυτέλεια του χρόνου. Στα live όλα τρέχουν γρήγορα και ασταμάτητα.
Τεχνητή νοημοσύνη και μουσική: ένας συνδυασμός που γεννά νέες δυνατότητες ή κάτι που, τελικά, κινδυνεύει να «σκοτώσει» την ανθρώπινη έκφραση;
Είμαι ο τελευταίος που θα δαιμονοποιήσει την τεχνολογία. Σίγουρα δεν θα χρησιμοποιούσα ποτέ μια μελωδία που γράφτηκε μέσω prompt engineering αλλά και τι μ’ αυτό; Μάλλον γυρνάω πάλι στο ας κάνουμε όλοι τη δουλειά μας, κι ας κάνει και η τεχνολογία τη δική της. Ακούγεται οξύμωρο αλλά καμιά φορά νομίζω πως η ανθρώπινη έκφραση κινδυνεύει περισσότερο από τον ίδιο τον άνθρωπο παρά από οτιδήποτε άλλο.
Κάποιος έχει γράψει σ’ ένα σχόλιο στο YouTube κάτω από ένα τραγούδι μου: «Αυτό που χαμογελάς και τα μάτια σου δακρύζουν, αυτό είναι το Παιδί Τραύμα».
Τι θα ήθελες να νιώθει κάποιος όταν κλείνει τα ακουστικά αφού ακούσει ένα τραγούδι απ’ το Παιδί Τραύμα;
Οικειότητα.
Αν το Παιδί Τραύμα ήταν μια φράση, μια εικόνα ή μια στιγμή ζωής, ποια θα ήταν;
Κάποιος έχει γράψει σ’ ένα σχόλιο στο YouTube κάτω από ένα τραγούδι μου: «Αυτό που χαμογελάς και τα μάτια σου δακρύζουν, αυτό είναι το Παιδί Τραύμα».