Επιστήμη
Ένα νέο προϊστορικό είδος κροκοδείλου ανακαλύφθηκε στο πέτρωμα που της Μεγάλης Σφίγγας της Γκίζας
Ζούσε σε μια ρηχή θάλασσα πριν από περίπου 45 εκατομμύρια χρόνια.
Ένα νέο κλαδί φαίνεται πως αποκτάει το «οικογενειακό δέντρο» του κροκοδείλου, καθώς ερευνητές ταυτοποίησαν νέο είδος της σαύρας, αναλύοντας απολιθωμένα λείψανα που ανακαλύφθηκαν στο ίδιο πέτρωμα από το οποίο χτίστηκε η Μεγάλη Σφίγγα της Γκίζας.
Οι παλαιοντολόγοι, συγκεκριμένα, ταυτοποίησαν ένα νέο είδος κροκοδείλου το οποίο όπως φαίνεται ζούσε σε μια ρηχή θάλασσα στη σημερινή Αίγυπτο πριν από περίπου 45 εκατομμύρια χρόνια.
Αφετηρία των διαπιστώσεών τους αποτέλεσε ο σχηματισμός Μοκατάμ στη βόρεια Αίγυπτο, παχύ στρώμα ασβεστόλιθου που έχει διατηρήσει προϊστορικά θαλάσσια απολιθώματα, συμπεριλαμβανομένων ψαριών, καρχαριών και πρώιμων φαλαίνων. Εξάλλου, ο ίδιος σχηματισμός παρείχε μεγάλο μέρος των πρώτων υλών που χρησιμοποίησαν οι αρχαίοι Αιγύπτιοι για να χτίσουν μερικά από τα πιο διάσημα μνημεία τους, συμπεριλαμβανομένης της Μεγάλης Σφίγγας και των πυραμίδων της Γκίζας.
The croc family tree may be getting a new branch. Analyzing fossilized remains discovered in the same bedrock that built the Great Sphinx, paleontologists newly identified a crocodilian species that once roamed a shallow sea in what’s now Egypt about 45 million years ago. https://t.co/816HCGbtJq
— CNN (@CNN) October 7, 2026
Ποια είναι η σχέση του κροκοδείλου με τη Μεγάλη Σφίγγα της Γκίζας
Τώρα, όπως αναδεικνύει το CNN, οι επιστήμονες ταυτοποίησαν το εξαφανισμένο είδος κροκοδείλου, που ζούσε εκατομμύρια χρόνια πριν οι Αιγύπτιοι κατασκευάσουν τα οικοδομήματα μεταξύ αυτών και τη Μεγάλη Σφίγγα της Γκίζας.
Διαπίστωσαν, δε, πως ένα από τα κύρια απολιθώματα, ένα σχεδόν πλήρες κρανίο, παρουσιάζει εκπληκτική ομοιότητα με τη Σφίγγα. Συγκεκριμένα,το κρανίο, που ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του 1920, στερείται το άκρο του ρύγχους του, παρόμοιο χαρακτηριστικό με το άγαλμα της Σφίγγας που «έχασε» τη μύτη του.
Αυτό το τυχαίο χαρακτηριστικό ενέπνευσε τους ερευνητές να ονομάσουν το νέο γένος Herugavialis από τον Ώρο, τον Αιγύπτιο θεό που συνδέεται με την κατασκευή του μυθικού πλάσματος.
Παράλληλα, στη μελέτη που δημοσιεύθηκε την Τρίτη στο περιοδικό Royal Society Open Science, προέκυψε ότι η ανακάλυψη του είδους ενισχύει την κατανόηση των επιστημόνων για τη ποικιλομορφία και την ιστορία των γαβιάλων, μίας ομάδας κροκοδειλίων με περίπλοκη εξελικτική ιστορία.
«Το Herugavialis cairensis είναι ένα από τα έξι είδη γαβιάλων που βλέπουμε στη Μεσόγειο σε μια περίοδο 43 εκατομμυρίων ετών, από 66 έως 23 εκατομμύρια χρόνια πριν. Φυσικά, θα μπορούσαν να υπάρχουν ακόμη περισσότερα είδη που απλά δεν γνωρίζουμε ακόμα», δήλωσε ένας από τους επικεφαλής της μελέτης Πολ Μπερκ, παλαιοντολόγος σπονδυλωτών και μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Σουηδικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στη Στοκχόλμη.
Scientists name ancient crocodile species found in rock that built the Great Sphinx https://t.co/mQhaJZxh8T
— CTV News (@CTVNews) October 7, 2026
Τα χαρακτηριστικά των γαβιάλων
Οι γαβιάλοι χαρακτηρίζονται από τα μακριά, λεπτά ρύγχη τους. Τα δύο είδη περιλαμβάνουν τον, υπό απειλή εξαφάνισης, ινδικό γαβιάλη (Gavialis gangeticus) και τον Tomistoma schlegelii.
Τα απολιθώματα που αναλύθηκαν στη νέα μελέτη, συμπεριλαμβανομένου του κρανίου και πέντε άλλων δειγμάτων, είχαν αρχικά ταξινομηθεί το 1927 ως το προηγουμένως ονομασθέν εξαφανισμένο είδος Tomistoma cairense με βάση την ομοιότητά τους με τον ζώντα Tomistoma schlegelii. Ωστόσο, μετά την πραγματοποίηση εξελικτικών αναλύσεων και αξονικής τομογραφίας για την εξέταση του εσωτερικού του κρανίου, οι συγγραφείς διαπίστωσαν ότι τα λείψανα δεν ανήκαν στο γένος Tomistoma.
«Ήταν ήδη γνωστό και αναγνωρισμένο ως κάτι ξεχωριστό, αλλά απαιτούνταν λεπτομερέστερη έρευνα, για να επιλυθεί ακριβώς τι αντιπροσώπευε», δήλωσε ο Φίλιπ Μάνιον, καθηγητής βιολογίας και παλαιοντολογίας στο University College London.
Αντίθετα, τα χαρακτηριστικά του κροκοδείλου αντιπροσωπεύουν ένα νέο γένος, το Herugavialis. Ο Μπερκ σημείωσε τις λεπτές διαφορές μεταξύ του ανώνυμου είδους και του Tomistoma schlegelii και άρχισε να εργάζεται πάνω σε μια επικαιροποιημένη περιγραφή τον Δεκέμβριο του 2023.
Το Herugavialis διέθετε κοφτερά, μυτερά δόντια τα οποία, σε συνδυασμό με το μακρύ, λεπτό ρύγχος του, ήταν προσαρμοσμένα για τον κυνήγι ψαριών. Το CNN υπενθυμίζει στο ενδιάμεσο πως ο σχηματισμός Μοκατάμ διατηρεί αρκετά απολιθώματα οστεϊχθύων και χονδριχθύων με τα οποία πιθανότατα τρεφόταν. Τα μάτια του ημιυδρόβιου θηρευτή προεξείχαν επίσης από το κρανίο, παρόμοια με τον ινδικό γαβιάλη, καθώς οι κόγχες των ματιών ήταν ανυψωμένες σαν τηλεσκόπιο.
Αν και το κρανίο του Herugavialis δεν ανακαλύφθηκε μέσα στην ίδια τη Μεγάλη Σφίγγα, το άγαλμα και οι πυραμίδες είναι γνωστό ότι αποτελούν θησαυροφυλάκια τόσο αρχαιολογικών όσο και προϊστορικών ευρημάτων. Επιστήμονες έχουν ανακαλύψει εκατοντάδες χιλιάδες μικρότερους απολιθωμένους οργανισμούςενσωματωμένους μέσα στα μεγάλα μνημεία.
«Είναι πιθανό να υπάρχουν μεγαλύτερα απολιθώματα στους τοίχους αυτών των μνημείων και θεωρώ πολύ πιθανό ότι θα συνεχίσουν να βρίσκονται άλλα απολιθώματα σε αυτόν τον σχηματισμό», πρόσθεσε ο Μάνιον, επισημαίνοντας τη σημασία της επανεξέτασης παλαιών μουσειακών συλλογών.
Με πληροφορίες από CNN