Ερευνητές ανακάλυψαν αυτό που φαίνεται να αποτελεί την αρχαιότερη γνωστή ένδειξη εσωτερικού συστήματος πλοήγησης σε ζώο, ένα εύρημα που μπορεί να βοηθήσει να εξηγηθεί πώς τα σύγχρονα πουλιά και ψάρια ανέπτυξαν την ικανότητα να προσανατολίζονται σε μεγάλες αποστάσεις χρησιμοποιώντας το μαγνητικό πεδίο της Γης.

Η ανακάλυψη βασίζεται σε μικροσκοπικά μαγνητικά απολιθώματα, περίπου 97 εκατομμυρίων ετών, τα οποία διατηρήθηκαν σε αρχαία ιζήματα του θαλάσσιου πυθμένα, αναφέρει το SciTechDaily. Τα απολιθώματα αυτά, μικρότερα ακόμη και από βακτηριακά κύτταρα, εμφανίζουν χαρακτηριστικά σχήματα – θυμίζουν αιχμές δοράτων, αδράχτια, σφαίρες όπλων ή βελόνες. Αν και οι επιστήμονες είναι βέβαιοι ότι πρόκειται για βιολογικές δομές, δεν έχουν καταφέρει να προσδιορίσουν τι είδους ζώο τις δημιούργησε ή ποιος ήταν ο αρχικός τους σκοπός.

Νέα ανάλυση, ωστόσο, έρχεται να λύσει μέρος του μυστηρίου. Αυτά τα «μαγνητοαπολιθώματα» πιθανότατα λειτουργούσαν ως ένα είδος εσωτερικού GPS, επιτρέποντας στα πρώιμα ζώα να ανιχνεύουν και να ερμηνεύουν το μαγνητικό πεδίο της Γης ως οδηγό για την κίνηση και τον προσανατολισμό τους.

Για να καταλήξουν σε αυτό το συμπέρασμα, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και το ερευνητικό ινστιτούτο Helmholtz-Zentrum του Βερολίνου δημιούργησαν για πρώτη φορά τρισδιάστατες απεικονίσεις της εσωτερικής μαγνητικής δομής των απολιθωμάτων.

Οι εικόνες αποκάλυψαν μια περίπλοκη διάταξη μαγνητικών ροπών, οι οποίες σχηματίζουν ένα είδος στροβιλισμού γύρω από έναν κεντρικό άξονα στο εσωτερικό του απολιθώματος. Αυτή η «δίνη» παρουσιάζει ιδανικές ιδιότητες για πλοήγηση, καθώς αντιδρά με λεπτές ταλαντώσεις σε μικροσκοπικές μεταβολές του μαγνητικού πεδίου. Σύμφωνα με τον καθηγητή Ριτς Χάρισον από το Τμήμα Γεωεπιστημών του Κέιμπριτζ, η δομή αυτή θα μπορούσε να παρέχει πληροφορίες τόσο για το γεωγραφικό πλάτος, μέσω της κλίσης του μαγνητικού πεδίου, όσο και για το μήκος, μέσω των αλλαγών στην έντασή του.

Η εξέλιξη της μαγνητοαντίληψης

Τα ευρήματα αποτελούν την παλαιότερη άμεση απόδειξη ότι ζώα χρησιμοποιούσαν το μαγνητικό πεδίο της Γης για προσανατολισμό ήδη από την Κρητιδική περίοδο και συμβάλλουν στην κατανόηση της εξέλιξης της μαγνητοαντίληψης, μιας από τις πιο μυστηριώδεις αισθήσεις στη φύση. Σήμερα, πουλιά, ψάρια και έντομα βασίζονται σε αυτήν για τις μεταναστεύσεις τους, όμως ο ακριβής μηχανισμός παραμένει ασαφής.

Όσο για το πλάσμα που δημιούργησε αυτά τα μαγνητοαπολιθώματα, η νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Communications Earth & Environment, περιορίζει την αναζήτηση σε ένα μεταναστευτικό θαλάσσιο ζώο, αρκετά κοινό ώστε να αφήσει άφθονα απολιθώματα. Μεταξύ των πιθανών υποψηφίων συγκαταλέγονται τα χέλια, τα οποία εμφανίστηκαν περίπου την ίδια εποχή και μέχρι σήμερα παραμένουν από τα πιο αινιγματικά ζώα των ωκεανών.


ΠΗΓΗ