Retro
Η ιστορία των πρώτων αυτοκινήτων που κύλησαν στους κυπριακούς δρόμους
Μέσα από καταγραφές και αρχειακό υλικό, ξεδιπλώνεται η πορεία των πρώτων οχημάτων και των ιδιοκτητών τους στην Κύπρο.
Βασισμένο σε στοιχεία έρευνας του «Περιοδικού» το 1986, το ακόλουθο κείμενο παρουσιάζει μια ιστορική αναδρομή στα πρώτα μηχανοκίνητα οχήματα που κυκλοφόρησαν στην Κύπρο, καταγράφοντας τις πρώτες εγγραφές, τους ιδιοκτήτες και την εξέλιξη της αυτοκίνησης στο νησί.
Τα πρώτα αυτοκίνητα που εισήχθησαν στην Κύπρο και για τα οποία υπάρχουν επίσημα στοιχεία, σύμφωνα με το αφιέρωμα, ήταν επιβατικά, με πρώτο εισαγωγέα την εταιρεία αυτοκινήτων Κάιρο (The CAIRO MOTOR CO LTD) που είχε γραφεία σε Λάρνακα και Λεμεσό.
Αυτή η εταιρεία έφερε στην Κύπρο, επτά ή οκτώ αυτοκίνητα για «ταχυδρομικούς και επιβατικούς σκοπούς». Οι αριθμοί εγγραφής των αυτοκινήτων ήταν L 002, 003, 004, 006 και 007, χωρίς όμως να επιβεβαιωθεί εάν όλα ήταν ίδιου τύπου, αλλά το πρώτο, δηλαδή το L 002 ήταν LANCIA CHARABANC 35-40 αλόγων με 14 θέσεις. Η εγγραφή του υποβλήθηκε στις 5 Ιανουαρίου του 1920.
Το Κερυνιώτικο
Το δεύτερο πιο παλιό αυτοκίνητο για το οποίο βρέθηκαν στοιχεία μέσα από την έρευνα του «Περιοδικού», ήταν το Κερυνιώτικο και είχε αριθμό εγγραφής K 002, ημερομηνίας 20/01/1920. Ήταν ένα FORD TOURING CAR, πενταθέσιο για επιβατικούς επίσης σκοπούς και ο ιδιοκτήτης ήταν ο Τούρκος , Μπεχζίς Εφέντη Σσασσάρ. Αυτός το πούλησε στις 13/7/1922 στους Εδ. Ισσέιεγ και Σ. Ορφανίδη από τη Λευκωσία. Στις 12/1/1923, ο δεύτερος το παραχώρησε εξολοκλήρου στον πρώτο, ο οποίος λίγο αργότερα το πούλησε στον Αρμένιο, Λέων Γεμενιτζιάν, κάτοικο Λάρνακας. Το 1924 ο Γεμενιτζιάν το πούλησε στον εργοστασιάρχη Σιδερικών και Έμπορον Λευκωσίας, Χατζηκυριάκο Σάββα. Επόμενος ιδιοκτήτης ήταν ο Χρ. Μ. Εγγλέζος, ιδιοκτήτης εμπορικού καταστήματος στο σιδηροδρομικό σταθμό Καλού Χωριού, που με τη σειρά του το πούλησε στον Χριστόδουλο Μικέλλη από τη Λεύκα, ο οποίος απεβίωσε τον επόμενο χρόνο και το 1925 οι κηδεμόνες της περιουσίας του, Κλεάνθης Κ. Εγγλέζου και Ουρανία Χριστοδούλου πούλησαν το K 002 στον Στυλιανό Γεωργίου Στάμον, από το Καλό Χωριό. Ο Στυλιανός στη συνέχεια το πούλησε στον Αρτίνο, έναν Αρμένιο από την Λευκωσία και εκείνος το 1929 στον Παναγιώτη Φυσεντζίδη από το Βαρώσι. Τα ίχνη του Κ 002 σταματούν στις 6/12/1929 στα χέρια του Ε. Κυρίλλου (Cirilli) και Ε. Παντελίδη από τη Λάρνακα.
Το όχημα με αριθμό K 001 ήταν μια μοτοσικλέτα Matchless, ιδιοκτησία του Γ. Τερκουράδη.
H ιστορία ενός Ford στην Πάφο που άλλαξε οκτώ ιδιοκτήτες σε έξι χρόνια
Στο ρεπορτάζ γίνεται ιστορική αναδρομή στους ιδιοκτήτες ενός ακόμη FORD TOURING CAR στην Πάφο. Του P 029. Το έγραψε ως επιβατικό στις 4 Φεβρουαρίου 1924 ο Χαρ. Λ. Νικολαΐδης. Ένα χρόνο αργότερα (1925) το πούλησε στο Στέφανο Ρούβαλη και εκείνον το 1926 το πούλησε στην Αριάδνη Σ. Ιωακείμ. Τον Φεβρουάριο του 1927 η Αριάδνη το πούλησε στον Ν. Δ. Δεληγιάννη από τον Ιερό Κήπου (Γεροσκήπου), ο οποίος ένα χρόνο αργότερα το πούλησε στο Αργυρόν Χατζηχριστοφή από την ενορία Ταπακχανέ Λευκωσίας . Το 1930 ο ίδιος το πούλησε στον Μεχμέτ Αλή Ομπασιή από την Λευκωσία. Εκείνος την ίδια χρονιά το πούλησε στην Εμινέ Γουσούφ και εκείνη με τη σειρά της στον Δημήτριο Μινίδη από του Μόρφου. Και εδώ σταματά η ιστορία του P 029 που άλλαξε οκτώ ιδιοκτήτες σε έξι χρόνια.
Το πρώτο όχημα ραντίσματος
Θέση στην ιστορία του αυτοκινήτου στην Κύπρο, όπως αναφέρεται μέσα από την έρευνα, έχει και το πρώτο όχημα ραντίσματος που έφερε ο Δήμος Λευκωσίας. Ήταν ένα Tank Ford (one ton chassis) βάρους 26 κανταριών που ενεγράφη την 1η Νοεμβρίου 1927, με αριθμό N(icosia) 600. Στις 6/7/1931 το Δημαρχείο το παραχώρησε στην Κυπριακή Εταιρεία Λιπασμάτων.
Παράλληλα, ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εγγραφή πιθανόν του πρώτου τρίκυκλου οχήματος - του L(imassol) 101 FORD TRUCK one ton, που ενέγραψαν από κοινού οι Χαράλαμπος Ιωάννη Μαλακτού και η Ζωίτσα Κλεάνθη Σκαρπάρη από το Κοιλάνι της Λεμεσού.
Η πρώτη εγγραφή μηχανοκίνητου οχήματος στην Πάφο ήταν μια μοτοσικλέτα D.K.W το 1922, που ανήκε στον Χρυσοθέμη Χατζημιτσή.
Αυτοκίνητα που ξέμειναν στην Κύπρο
Πέραν των πιο πάνω στις σελίδες του αφιερώματος υπάρχουν εικόνες από παλιά οχήματα που ξέμειναν στον νησί, τα οποία είτε ανήκαν σε συλλογές ιδιωτών, είτε σε εταιρίες.
Διαβάστε πιο κάτω ολόκληρο το ρεπορτάζ: