Νέα μελέτη, βασισμένη σε στοιχεία από αρχείο DNA, φέρνει στο φως την υπόθεση ότι ένας πληθυσμός κοντά στο Παρίσι εξαφανίστηκε και αντικαταστάθηκε πλήρως από άλλον, χωρίς γενετική συνέχεια μεταξύ τους.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Ecology & Evolution, βασίστηκε στην ανάλυση λειψάνων 132 ατόμων από έναν μεγάλο μεγαλιθικό τάφο κοντά στο Μπυρί, περίπου 50 χιλιόμετρα βόρεια του Παρισιού.

Ο τάφος χρησιμοποιήθηκε σε δύο διαφορετικές χρονικές περιόδους, με ένα σαφές κενό γύρω στο 3000 π.Χ., όταν φαίνεται να σημειώθηκε δραματική μείωση του πληθυσμού.

Η γενετική ανάλυση έδειξε ότι οι άνθρωποι που θάφτηκαν πριν και μετά την περίοδο αυτή δεν είχαν καμία συγγένεια. Όπως εξηγεί ο Frederik Valeur Seersholm από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, «παρατηρείται ένα σαφές γενετικό χάσμα μεταξύ των δύο περιόδων».

Ο πρώτος πληθυσμός συνδέεται με αγροτικές κοινότητες της Νεολιθικής εποχής στη βόρεια Γαλλία και τη Γερμανία, ενώ ο δεύτερος φαίνεται να έχει ισχυρούς δεσμούς με τη νότια Γαλλία και την Ιβηρική Χερσόνησο.

Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι μετά την κατάρρευση του αρχικού πληθυσμού, νέες ομάδες μετακινήθηκαν από τον νότο και εγκαταστάθηκαν στην περιοχή.

Πώς κατέρρευσε ο πληθυσμός

Για να διερευνήσουν τα αίτια της κατάρρευσης, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τεχνικές ανάλυσης DNA, που εντοπίζουν ίχνη παθογόνων μικροοργανισμών.

Συγκεκριμένα, εντοπίστηκαν ίχνη του βακτηρίου, που προκαλεί την πανώλη, καθώς και του Borrelia recurrentis, υπεύθυνου για τον υποτροπιάζοντα πυρετό που μεταδίδεται μέσω ψειρών. Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι η παρουσία ασθενειών δεν αρκεί για να εξηγήσει από μόνη της την κατάρρευση.

Όπως σημειώνει ο Martin Sikora, «η πανώλη υπήρχε, αλλά δεν φαίνεται να ήταν η μοναδική αιτία. Πιθανότατα πρόκειται για συνδυασμό ασθενειών, περιβαλλοντικών πιέσεων και άλλων ανατρεπτικών παραγόντων».

Η μελέτη των σκελετών δείχνει επίσης υψηλά ποσοστά θνησιμότητας, ιδιαίτερα σε παιδιά και νέους, κάτι που ενισχύει το σενάριο μιας γενικευμένης κρίσης.

Τα δεδομένα αποκαλύπτουν και σημαντικές αλλαγές στη δομή των κοινωνιών. Στην πρώτη περίοδο, οι ταφές αφορούσαν κυρίως μέλη της ίδιας ευρύτερης οικογένειας, υποδηλώνοντας στενά συγγενικά δίκτυα που εκτείνονταν σε πολλές γενιές.

Αντίθετα, στη δεύτερη περίοδο οι ταφές είναι πιο επιλεκτικές και φαίνεται να επικεντρώνονται γύρω από μία ανδρική γενεαλογική γραμμή.

Η αλλαγή αυτή υποδηλώνει ότι η πληθυσμιακή αντικατάσταση συνοδεύτηκε και από μετασχηματισμό της κοινωνικής οργάνωσης.

ΠΗΓΗ