«Τα “Φλατ Παπούτσια” εν μια κριτική προς τις κοινωνικές δομές τζαι την πατριαρχία»

Ο συγγραφέας Γιώργος Παπακωνσταντίνου μάς μιλά για τη νέα του παράσταση «Η ζωή είναι πιο ωραία σε φλατ παπούτσια», αλλά και τις πικρές αλήθειες που φωτίζει το κείμενό του για τη σύγχρονη κοινωνία και τις γυναίκες των 30+.

Article featured image
Article featured image

Με τον Γιώργο Παπακωνσταντίνου συναντηθήκαμε λίγες ημέρες πριν από τα εγκαίνια του χώρου όπου στεγάζεται το Nestopia Creative Hub, το νέο στέκι όπου θα μπορούν να «φωλιάζουν» και να παρουσιάζουν τα έργα τους καλλιτέχνες του νησιού.

Εκ φύσεως πολυπράγμων, ο συγγραφέας αυτήν την περίοδο ασχολείται με διάφορα και διαφορετικά πρότζεκτ, ανάμεσά τους και το νέο του έργο, «Η ζωή είναι πιο ωραία σε φλατ παπούτσια», που έκανε πρεμιέρα την περασμένη Τετάρτη. Ένα κείμενο που, με σαρκασμό και χιούμορ, καταπιάνεται με την κοινωνική καταπίεση και την έμφυλη βία. Ένα έργο που, όπως μας λέει ο ίδιος, «με λεπτότητα φκάλλει τα άπλυτα της κοινωνίας μας στη φόρα».

Μέσα από τη συνέντευξή του στη CITY Free Press, ο Γιώργος μίλησε για το τι ήταν εκείνο που τον ενέπνευσε να γράψει το νέο του κείμενο, για τη (σπάνια) χρήση της κοινής ελληνικής, για την προσωπική ανάγκη του να γράφει κείμενα που «μιλούν» για την έμφυλη βία, αλλά και για τη σημασία του να αναδεικνύονται μέσα από την τέχνη κοινωνικά ζητήματα.


Εκείνο που σε εμπνέει για τη δημιουργία νέων έργων είναι κυρίως οι άνθρωποι, οι ιστορίες που έχουν να πουν, αλλά και τα κοινωνικά ζητήματα. Για τη συγκεκριμένη παράσταση τι σε ενέπνευσε;

Ήταν κάτι που εσυζητούσαμεν τζιαιρό με τα παιθκιά, τζαι ιδιαίτερα με τη Μικαέλλα Κάσινου, που εν η πρωταγωνίστρια του έργου. Να γράψω, δηλαδή, ένα έργο που να μιλά για τζείνα που μας κρατούν πίσω σαν κοινωνία, σαν οντότητες, τζιαι στην προκειμένη περίπτωση, την επιλεκτικήν ευαισθησία στο γυναικείο ζήτημα. Η Κατερίνα εν μια σύγχρονη νέα γυναίκα που κλείνει τα τριάντα. Ανήμερα των γενεθλίων της, με χιούμορ τζαι τη μουσική επιμέλεια του Παναγιώτη Αλεξάνδρου, τζίζει αλήθκειες τζιαι την κοινωνική πίεση που δεχούμαστεν καθημερινά. Μιλά για «τα πρέπει» τζαι «τα εν πρέπει» που μας επιβάλλουν τζαι που διατηρούνται μέσα στη συντηρητική κοινωνία που ζούμε. Ένα κείμενο που, κατά τη γνώμη μου, φκάλλει με λεπτότητα τα άπλυτα της κοινωνίας μας στη φόρα.


Αυτή είναι μία από τις σπάνιες φορές που γράφεις έργο στην κοινή ελληνική και όχι στην κυπριακή διάλεκτο – όπως μας έχεις συνηθίσει. Γιατί;

Όταν εσυζητούσαμεν για την παράσταση, το πρώτο πράμα που είπαμεν ήταν πως ίσως εν καλύτερα να γραφτεί στην κοινή ελληνική, αντί στην κυπριακή διάλεκτο. Για μένα ήταν πρόκληση, γιατί τα πλείστα μου έργα εν στα κυπριακά, όπως είπες. Παρόλα αυτά, έχω εκδώσει μια μικρή συλλογή διηγημάτων το 2022 τζαι το 2024 το «Σκιές στο σκοτάδι», ποιήματα που εν γραμμένα στην κοινή ελληνική. Ένιωσα όμως πως τούτο το έργο, με τη χρήση της κοινής ελληνικής, «έδεσε» πιο σωστά τζαι εβοήθησέν με να τζίσω διάφορα ευαίσθητα ζητήματα με τη λεπτότητα που χρειάζεται. Πιο «χειρουργικά», θα έλεα. Επίσης, το γεγονός ότι το έργο εν ομοιοκατάληκτο, κάτι μεταξύ slam poetry τζιαι stand-up comedy, εβοήθησεν στο να αποφορτίσω γενικότερα το δραματικό στοιχείο των τραγικών αληθειών που ακούουνται.

Το έργο μιλά για «τα πρέπει» τζαι «τα εν πρέπει» που μας επιβάλλουν τζαι που διατηρούνται μέσα στη συντηρητική κοινωνία που ζούμε. Ένα κείμενο που, κατά τη γνώμη μου, φκάλλει με λεπτότητα τα άπλυτα της κοινωνίας μας στη φόρα.



Στο έργο αγγίζεις ζητήματα που απασχολούν τις γυναίκες των 30+. Την κοινωνική ανισότητα, τη μητρότητα, το σεξ κ.λπ. Ποιο μήνυμα θέλεις να στείλεις;

Ό,τι αναφέρω στο έργο προέρχεται που μελέτη τζαι συζητήσεις που είχα τζαι έχω με φίλες τζαι φίλους μου. Εν είμαστεν πλέον η γενιά που τελειώνει τις σπουδές της στα 24, είμαστεν η γενιά που στα 24 ολοκληρώνει το πρώτο πτυχίο, τζαι συνεχίζει για το επόμενο. Είμαστεν η γενιά που αγωνίζεται για να βρει τζαι να αποφασίσει, τι τζαι πού εννα κατασταλάξει. Τζείνη που προσπαθεί -ακόμη τζαι στα 30- να κτίσει τη ζωή της.

Την ανισότητα ανάμεσα σε γυναίκες τζαι άντρες, λίον πολλά, θωρούμεν την καθημερινά, όσον τζαι αν θέλουμε να κρυφκούμαστε πίσω που το δάκτυλό μας. Αναγνωρίζουμέν την στις δουλειές μας, ακόμα τζαι στην πολιτική της χώρας μας. Όταν εν έτει 2025, παρακολουθούμε πολιτικά πρόσωπα να συμπεριφέρονται τζαι να μιλούν υποτιμητικά σε συναδέλφους τους λόγω του φύλλου-ποια άλλη απόδειξη χρειάζεται;

Θα σταθώ όμως στο ζήτημα της μητρότητας, που θεωρώ πως εν κάτι που συζητείται πιο έντονα - κυρίως μετά τα 30. Πόσες φορές ακούν το «εσύ πότε έννα κάμεις κοπελούι» ή το «εμεγάλωσες για να κάμεις κοπελλούθκια». Η ροή του έργου θέτει σποραδικά την απάντηση: να μεν πιεστείς να κάμεις μια επιλογή σήμερα, επειδή κάποιοι άλλοι σού την επιβάλλουν- όπως για παράδειγμα να πάρεις τη σημαντική απόφαση να φέρεις στον κόσμο έναν παιδί ή ακόμα τζαι την απόφαση αν θέλεις εν τέλει να κάμεις ένα κοπελούι.


Αναφέρεσαι έντονα και στη σχέση μητέρας και κόρης. Ποιους προβληματισμούς θέλεις να αναδείξεις όσον αφορά τη σχέση γονέα-παιδιού;

Ήθελα να τζίσω διάφορα ζητήματα γύρω που τη σχέση της γυναίκας με τη μάνα της. Προσωπικά, θεωρώ πως τζείνο που κρατά πολλούς που εμάς πίσω, εν η σχέση μας με τους γονιούς μας. Εν ξέρω αν εν αποκλειστικά κυπριακή πραγματικότητα, αλλά θεωρώ πως στην κυπριακή κοινωνία διατηρείται ως σήμερα μια χειριστικότητα που τους γονιούς. Ιδιαίτερα από τις μανάες, στις οποίες αναφέρεται το έργο, που τζίζει στο σχόλιο που ίσως ακούμε συχνά: «έκαμά τα τουτα ούλλα για εσένα» τζαι η απάντηση μέσα μας εν: «εν σου το ζήτησα». Μιαν απάντηση που ποττέ εν τη λαλούμεν δυνατά, γιατί νιώθουμε ότι εννά τους προσβάλουμε. Όμως τούτη η απάντηση, στην ουσία εν μία δήλωση ανεξαρτησίας στην ηλικία των 30 τζαι μετά. Ότι δηλαδή «έκαμες ό,τι έκαμες για εμένα, αλλά εν μπορώ να είμαι το ίδιο με εσένα. Εν μπορώ απλά να πιάσω την προσωπικότητά σου τζαι να την συνεχίσω». Στο έργο η μάνα αντιπροσωπεύκει τον πρώτο κοινωνικό κύκλο της ζωής μας, αλλά τζαι το σύνολο της κοινωνίας μας. Στόχος ένεν να δείξω ότι η κόρη αντανακλά ό,τι έζησε ή ό,τι δεν έζησε η μάνα, αλλά ότι η κόρη θέλει να έσιει τη δική της προσωπικότητα.

Το έργο είναι μια κριτική προς την κοινωνία. Για τη συντηρητικότητα που δρατζιάζει, που άρκεψεν να καταπίνει οποιεσδήποτε μορφές αντίστασης ή προοδευτισμού της κοινωνίας μας.



Τα φλατ παπούτσια τελικά σε τι αναφέρονται. Στα ανδρικά παπούτσια ή στα χαμηλά άνετα παπούτσια;

Εν διττό. Μπορεί να εν τα ανδρικά παπούτσια, αλλά μπορεί να εν τζαι το φλατ γενικά. Το φλατ, για μένα, εν κάτι που εν έσιει υπόσταση. Μπορεί, δηλαδή, να αντιπροσωπεύκει τις γυναίκες που επιλέγουν να μεν αντιδρούν, να περπατούν με ένα φλατ παπούτσι, για να μεν ενοχλούν. Ένεν κριτική για την επιλογή των παπουτσιών που έννα φορέσει μια γυναίκα, αλλά στον τρόπο που επιλέγει να ζήσει.


Το έργο είναι μια κριτική προς την κοινωνία. Για τη συντηρητικότητα που δρατζιάζει, που άρκεψεν να καταπίνει οποιεσδήποτε μορφές αντίστασης ή προοδευτισμού της κοινωνίας μας. Μια κριτική στις πεπαλαιωμένες αντιλήψεις των ανθρώπων, όσον αφορά την οικογένεια, δηλαδή το πότε «πρέπει» να κάμεις οικογένεια ή ακόμα τζαι από ποιους μπορεί να αποτελείται μία οικογένεια. Εν ένα κοινωνικό έργο με αντισυμβατικά μηνύματα, για το πώς ζούμε σήμερα, γενικά την κοινωνία, τον καπιταλισμό, την πατριαρχία τζαι τις κοινωνικές δομές.


Το γενικό μήνυμα του έργου ποιο είναι;

Ότι πρέπει να σπάσουμε τις δομές που κτιστήκαν κοινωνικά μέσα στα χρόνια τζαι που απαιτούν να μπούμε τζαι να ζήσουμε μέσα στα ίδια καλούπια. «Μιλάτε τζαι σπάστε τα δεσμά που σας κρατούν». Τούτα θα ήθελα να εν το μήνυμα.

Το να μιλάς όμως για ούλλα τούτα τζαι να μέν έσιεις τίποτε να προτείνεις ως λύση, εν έσιει νόημα. Έτσι ο επίλογός μου ξεκινά να απαντά σε τζείνα ούλλα που είσιεν αναφερθεί η πρωταγωνίστρια κατά τη διάρκεια του έργου. Η Κατερίνα έφκαλεν τα άπλυτα της κοινωνίας στην φόρα τζαι ήρτεν η ώρα να σβήσει το κεράκι. Διά απαντήσεις στον εαυτό της, αλλά μέσα από τούτες απευθύνεται προς την κοινωνία.

Το μήνυμα που θέλω να στείλω εν ότι πρέπει να ξεφορτωθούμε τζαι να απαλλαγούμε που την κοινωνική καταπίεση που υπάρχει σε ούλους του τομείς, δίνοντας έμφαση στο γυναικείο φύλο, τη μητρότητα τζαι την κοινωνική κατακραυγή που δέχεται πιο έντονα σε ό,τι αποφασίσει ότι θέλει να κάμει στη ζωή.

Την ανισότητα ανάμεσα σε γυναίκες τζαι άντρες, λίον πολλά, θωρούμεν την καθημερινά, όσον τζαι αν θέλουμε να κρυφκούμαστε πίσω που το δάκτυλό μας. Αναγνωρίζουμέν την στις δουλειές μας, ακόμα τζαι στην πολιτική της χώρας μας.



Θεωρείς ότι ακόμη και σήμερα οι γυναίκες επικρίνονται για τον τρόπο με τον οποίο επιλέγουν να ζήσουν τη ζωή τους;

Που τζείνα που παρατηρώ τζαι βλέπω θα έλεα όι δημόσια, ιδιωτικά όμως θεωρώ πως ναι. Άρα, ναι εξακολουθούν να επικρίνονται στα κρυφά. Πιστεύκω ότι το political correctness εκατάφερεν να αδυνατίσει τις ακραίες απόψεις που έθιγαν ή επροσβάλλαν τους ανθρώπους, αλλά που την άλλη, άπλωσεν ένα χαλί τζαι έχωσέν τα ούλλα που κάτω. Οι επικρίσεις προς τις επιλογές των γυναικών ή προς τη σεξουαλικότητα του οποιουδήποτε, όπως τζαι οι ρατσιστικές απόψεις συνεχίζουν να υπάρχουν, απλώς εφουσκώναν κάτω που το χαλί, που έναν κόσμο που εχώννετουν για να σχολιάσει στα κρυφά. Το ιδιωτικό σχόλιο υπάρχει τζαι θεωρώ ότι τώρα, γίνεται ακόμα πιο έντονο, πιο ακραίο, πιο επιθετικό. Επειδή ο κάθε ένας νομίζει ότι μπορεί να ορίζει τες ζωές των άλλων.

3eac33c1-7142-4c08-89fb-c9dfb7af5f49.jpg



Δεν είναι το πρώτο σου έργο που αναφέρεται στην έμφυλη βία. Είναι και οι «Ματζιελλεμένες». Πως είναι να γράφεις ως άνδρας με γυναικεία φωνή;

Θεωρώ πως ούλλο τούτο ξεκινά που τις προσωπικές μου απόψεις όσον αφορά την έμφυλη βία, τις γυναικοκτονίες -σχετικά με τις «Ματζιελλεμένες»- αλλά τζαι στην περίπτωση του νέου έργου, στη θέση της γυναίκας τζαι τη σύγχρονη καταπίεση που βιώνει. Πάντα εξέφραζα τις απόψεις μου για τον αγώνα των γυναικών, μέσα τζαι που ποιήματα που έγραψα πιο παλιά. Ούλλα τούτα θεωρώ ότι οδήγησαν με δαμαί, να γράφω δηλαδή τζαι να μιλώ πιο έντονα για τούτα. Τα ζητήματα με τα οποία καταπιάνονται τα δύο αυτά έργα, δεν αφορούν μόνον τις γυναίκες αλλά εν πανανθρώπινα. H αξιοπρέπεια στην επιβίωση, στη ζωή, στην εργασία, τζαι το δικαίωμα της επιλογής. Τζείνο που αλλάσσει εν η αναφορά στο φύλο.

Εν επιτακτική ανάγκη ούλλοι οι καλλιτέχνες να γράφουμε τζαι να παίζουμεν έργα για τούτα τα κοινωνικά ζητήματα. Η απόδειξη στο γιατί πρέπει να μιλούμε για την έμφυλη βία, εν έτει 2025, εν η ίδια η κοινωνία. Άρχισε να γίνεται πιο έντονη η αντίδραση της πατριαρχίας -ακόμη τζαι που θεσμικές θέσεις- τζαι τούτο αποδεικνύει ότι τούτα ούλλα εν πιο σύγχρονα που ποττέ. Εγώ γράφω τα τζαι θα συνεχίσω να τα γράφω, γιατί η τέχνη έσιει κοινωνικήν επιρροή.

Οι καλλιτέχνες εν που τη μια κομμάτι της κοινωνίας, τζαι που την άλλη έχουν τη δυνατότητα να ανοίουν συζητήσεις τζαι να τις ενισχύουν για πολλά κοινωνικά ζητήματα.



Πιστεύεις δηλαδή ότι η τέχνη πρέπει να παίρνει θέση;

Ναι. Οι καλλιτέχνες εν που τη μια κομμάτι της κοινωνίας, τζαι που την άλλη έχουν τη δυνατότητα να ανοίουν συζητήσεις τζαι να τις ενισχύουν για πολλά κοινωνικά ζητήματα. Τζαι γίνεται πιο επιτακτική η ανάγκη τώρα, που κατά τη γνώμη μου, ζούμε σε σκοτεινούς τζαιρούς. Ζούμε σε μια περίοδο, που μέσα σε τόσο φως, υπάρχει τόσο πολύ σκοτάδι. Αισθάνομαι ότι ζούμε σε έναν ψηφιακό μεσαίωνα, που τζαι οι τέχνες, τζαι οι ελευθερίες των ανθρώπων διώκονται. Προσωπικά, εν μπορώ να σιωπήσω.



facebook_event_cover_002.width-1024.jpg


Πληροφορίες για την παράσταση

Κείμενο: Γιώργος Παπακωνσταντίνου

Καλλιτεχνική Επιμέλεια: Μικαέλλα Κάσινου & Γιώργος Παπακωνσταντίνου

Ερμηνεία: Μικαέλλα Κάσινου

Μουσική-Στίχοι: Παναγιώτης Αλεξάνδρου

Μουσικός επί σκηνής: Παναγιώτης Αλεξάνδρου

Παραστάσεις:

Λευκωσία-Κτήριο 53: 12.11, 14.11, 19.11, 21.11, 26.11

Λεμεσός-Καφενείο Χουζούρι: 28.11, 05.12

Ώρα έναρξης: 20:30

Πληροφορίες:

Κρατήσεις- Πληροφορίες: 99065962

Εισιτήριο: 12 ευρώ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ